Chào mọi người,
Gần đây, việc xử lý máy móc, thiết bị cũ hoặc không còn nhu cầu sử dụng tại các Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và Doanh nghiệp chế xuất (DNCX) luôn là chủ đề “nóng”, đòi hỏi sự cẩn trọng về mặt chứng từ và thủ tục.
Hôm nay, mình xin chia sẻ một Case Study thực tế dựa trên văn bản trả lời của Cục Hải quan (Công văn số 16138/CHQ-GSQL ngày 12/05/2026 và 16912/CHQ-GSQL ngày 29/05/2026) dành cho Công ty TNHH INOAC Việt Nam. Hy vọng case này sẽ giúp anh em làm thủ tục có thêm góc nhìn và cơ sở pháp lý để áp dụng cho doanh nghiệp mình.
1. Bối cảnh sự việc
Doanh nghiệp: Công ty TNHH INOAC Việt Nam (Nằm trong KCN Quang Minh, Hà Nội).
Vấn đề phát sinh: Công ty có nhu cầu “thay thế máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển mới” nên cần tiến hành thanh lý các máy móc, thiết bị nhập khẩu hiện tại.
Vướng mắc cụ thể: Công ty đã gửi công văn hỏi cơ quan Hải quan về thủ tục thanh lý nói chung và chi tiết về hình thức thanh lý bằng cách tiêu hủy.
2. Hướng dẫn giải quyết từ Cơ quan Hải quan
Thông qua hai công văn phúc đáp, Cục Hải quan đã làm rõ 2 vấn đề trọng tâm sau:
A. Về quyền và hình thức thanh lý hàng hóa nhập khẩu
Căn cứ theo Thông tư số 04/2007/TT-BTM của Bộ Thương mại (nay là Bộ Công Thương), doanh nghiệp FDI hoàn toàn có quyền thanh lý máy móc, thiết bị để thay thế máy mới. Quy định này áp dụng không phân biệt máy móc, thiết bị đó đã qua sử dụng hay chưa sử dụng.
Các hình thức thanh lý được phép áp dụng (căn cứ theo Nghị định số 35/2022/NĐ-CP đối với DNCX) bao gồm:
Xuất khẩu
Bán
Biếu, tặng
Tiêu hủy tại Việt Nam
B. Về thủ tục thanh lý dưới hình thức “Tiêu hủy”
Cơ quan Hải quan nhấn mạnh, nếu doanh nghiệp chọn hình thức tiêu hủy, thủ tục phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các văn bản pháp luật hiện hành mới nhất:
Cơ sở pháp lý chung: Khoản 1 Điều 79 Thông tư số 38/2015/TT-BTC.
Các văn bản sửa đổi, bổ sung cần cập nhật: Thông tư số 39/2018/TT-BTC và đặc biệt là Thông tư số 121/2025/TT-BTC (ngày 18/12/2025 của Bộ Tài chính).
Quy trình cụ thể: Thủ tục tiêu hủy được thực hiện theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 64 Thông tư số 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi, bổ sung tại khoản 42 Điều 1 Thông tư số 39/2018/TT-BTC và khoản 36 Điều 1 Thông tư số 121/2025/TT-BTC).
3. Bài học rút ra cho Doanh nghiệp
Từ case study của INOAC, anh em làm XNK cần lưu ý các điểm sau khi thực hiện nghiệp vụ tương tự:
Cập nhật văn bản pháp luật mới nhất: Cơ quan Hải quan hiện tại đã áp dụng các quy định sửa đổi mới từ Thông tư số 121/2025/TT-BTC. Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình nội bộ để đảm bảo hồ sơ không bị “vin” vào các quy định cũ đã hết hiệu lực.
Linh hoạt trong xử lý tài sản: Doanh nghiệp có quyền thanh lý cả máy móc chưa qua sử dụng nếu có nhu cầu thay thế. Không nhất thiết phải chứng minh máy đã hỏng hóc hoàn toàn mới được thanh lý.
Nguyên tắc làm việc với Hải quan: Dù nắm rõ luật, doanh nghiệp vẫn phải chuẩn bị hồ sơ cụ thể và liên hệ trực tiếp với đơn vị hải quan quản lý trực tiếp để được hướng dẫn thực hiện theo đúng thẩm quyền và giám sát thực tế (đặc biệt là khâu tiêu hủy cần có sự giám sát chặt chẽ).
Mọi người đã có ai làm thủ tục tiêu hủy máy móc theo Thông tư 121/2025/TT-BTC mới này chưa? Quy trình giám sát thực tế của cán bộ Hải quan tại xưởng dạo này có điểm gì cần đặc biệt lưu ý không, cùng bình luận chia sẻ thêm nhé!