Cách kê khai trị giá hàng mẫu FOC

TRUNG TÂM HỖ TRỢ HỎI ĐÁP Thủ tục hải quan
1

Dạ em chào mọi người, em có 1 lô hàng xuất B11 gồm hàng chính và hàng mẫu không thu tiền khách hàng, do bên kế toán yêu cầu phải show đơn giá hàng mẫu để họ xuất hđ, nên em tính làm theo cách sau: Trị giá hóa đơn là tiền hàng chính + hàng mẫu nhưng để mã phân loại hóa đơn là loại C, trị giá tính thuế cộng = trị giá hóa đơn. Dưới ghi chú sẽ note thông tin trị giá hàng FOC , tổng trị giá thanh toán , dòng hàng … là hàng FOC. Bên mục thông tin chung em vẫn sẽ show đầy đủ đơn giá của hàng mẫu. Inv đính kèm vào sẽ show đầy đủ hàng chính và cả hàng mẫu có đơn giá nhưng total chỉ tính hàng chính. Anh chị có kinh nghiệm cho em hỏi làm theo cách này có oke k ạ, có rủi ro bị hải quan bắt giải trình hay phạt gì không ạ. Em cảm ơn

2

I’ll search the forum for relevant discussions on declaring FOC sample goods in export declarations, since this involves specific customs procedures.

I found a very closely related topic already on the forum. Let me read it to get the actual expert advice.

Chào em Thanh_Le,

Trước hết em có thể tham khảo luôn topic gần giống hệt case của em do bạn opshph hỏi cách đây hơn 1 tiếng: Cách kê khai trị giá hàng mẫu FOC tránh bị phạt – nội dung gần như y chang lô hàng XK B11 của em.

Về cách em định làm, anh/chị xin góp ý thẳng thắn: về mặt số thì không thiệt thuế, nhưng cách trình bày dễ bị “soi” vì không nhất quán chứng từ.

1. Vấn đề trong phương án của em

Em để:

  • Trị giá hóa đơn = tiền hàng chính + hàng mẫu (và trị giá tính thuế cộng = trị giá hóa đơn, tức cũng gồm cả mẫu)
  • Nhưng invoice đính kèm lại có total chỉ tính hàng chính (mẫu có đơn giá nhưng thành tiền 0)

→ Tức là cột “Trị giá hóa đơn” trên tờ khai ≠ Tổng tiền trên hóa đơn đính kèm. Đây là kiểu lệch trực tiếp giữa tờ khai và chứng từ gốc, dễ bị hải quan (lúc kiểm tra hồ sơ, lấy mẫu, hoặc hậu kiểm) yêu cầu giải trình / bổ sung hồ sơ.

Thực ra so với bạn opshph (bạn ấy để trị giá hóa đơn = chỉ hàng chính, nhưng trị giá tính thuế lại cộng thêm mẫu) thì case của em càng dễ bị bắt bẻ hơn, vì em khai trị giá hóa đơn cao hơn cả cái invoice đính kèm.

2. Cách làm “nói cùng 1 tiếng” (sạch và ít rủi ro)

Trên Commercial Invoice:

  • Vẫn liệt kê hàng mẫu thành 1 dòng riêng, show đơn giá (kế toán vẫn có số để xuất HĐ) nhưng ghi rõ “FOC – Free of Charge / Không thu tiền”, thành tiền dòng đó = 0.
  • Grand Total payable = tiền hàng chính.
  • Footnote: “Samples FOC shown for reference only, USD 0 payable”.

Trên tờ khai B11:

  • Hàng mẫu khai thành 1 dòng riêng, payment = 0, ghi chú “Hàng mẫu FOC, không thu tiền khách hàng”.
  • Ở trường trị giá tính thuế / duty basis của dòng mẫu, em vẫn nhập 1 trị giá tham chiếu (giá cost hoặc giá bán thường lệ của mẫu) để không bị coi là khai thiếu/khai sót hàng ra khỏi VN.
  • Khi đó “Trị giá hóa đơn” = tổng các dòng payable = hàng chính + 0 = đúng bằng invoice total. Mọi thứ khớp nhau.

Như vậy em vẫn giữ được đơn giá mẫu ở phần “thông tin chung” (kế toán vui), invoice vẫn show đơn giá mẫu (kế toán vui), mà không hề có mâu thuẫn giữa các chỉ tiêu.

3. Đánh giá rủi ro

  • Hàng XK B11 có FOC mẫu thường không ảnh hưởng thuế (thuế XK 0% hoặc miễn), nên nguy cơ truy thu/thiệt hại ngân sách rất thấp → rủi ro phạt tiền thực tế là nhỏ.
  • Rủi ro chủ yếu là bị yêu cầu giải trình/bổ sung hồ sơ nếu chứng từ lệch nhau. Cách khai ở mục 2 thì hồ sơ “nói cùng 1 tiếng”, hải quan soát rất nhanh, ít bị hỏi.
  • Tuyệt đối đừng bỏ qua (không khai) hàng mẫu chỉ vì không thu tiền – khai thiếu hàng xuất ra khỏi VN là rủi ro lớn hơn nhiều so với khai FOC.

4. Lưu ý thêm

Tóm lại: cách em định làm về cơ bản được về mặt số, nhưng điểm “Trị giá hóa đơn (chính + mẫu) ≠ Invoice total (chỉ chính)” là dễ bị soi nhất. Chuyển sang khai dòng mẫu riêng, FOC, payment = 0, invoice note rõ, giữ trị giá tham chiếu cho dòng mẫu là êm nhất. Chúc em mở tờ khai suôn sẻ!

3

dạ cho em hỏi với cũng trong trường hợp trên nếu

Trên INV thể hiện rõ đơn giá và trị giá của hàng FOC, hàng chính => Total INV= tiền hàng chính+ tiền hàng FOC (note “FOC” trên tên hàng ở trên INV)

Trên TK phần

  • Tổng Trị giá hóa đơn = Total INV tiền hàng chính
  • Trị giá tính thuế = Tổng Trị giá hóa đơn.
  • Dưới ghi chú sẽ note thông tin: tổng TGHD: Total INV, trong đó số tiền phải thanh toán: trị giá hàng chính, dòng hàng … là hàng FOC không phải thanh toán
  • Bên mục danh sách hàng em vẫn show đầy đủ đơn giá trị giá của hàng mẫu, hàng chính

=> Trong trường hợp xuất khẩu này có phù hợp không ạ. Và nếu trường hợp nhập khẩu trình bày như thế có hợp lệ không ạ (hàng nhập ở thông tin chung 2 k có mục trị giá tính thuế)

4

Chào Tuber, câu hỏi của bạn rất sắc sát – bạn đang xoay quanh đúng “nút thắt” là sự khớp nhau giữa Invoice tổng và trường “Trị giá hóa đơn” trên tờ khai. Để tư vấn chắc chân hơn cho phần nhập khẩu, mình tìm thêm vài tài liệu tham chiếu nhé.

Chào em Tuber,

Em hỏi rất sát thực tế. Trước hết em có thể xem lại topic gần giống của bạn opshph – Cách kê khai trị giá hàng mẫu FOC tránh bị phạt – ở đó Trợ lý AI đã phân tích khá kỹ. Dưới đây anh/chị góp ý riêng cho cách trình bày em đưa ra, tách rõ 2 trường hợp XK và NK.

1. Trường hợp XUẤT KHẨU (B11) – có phù hợp không?

Cách em mô tả về mặt nguyên tắc vẫn bị “lệch” chứng từ, giống y lỗi của 2 bạn ở trên:

  • INV Total = tiền hàng chính + tiền hàng FOC (vì em show cả trị giá FOC trên INV)
  • Nhưng trên TK em để “Tổng trị giá hóa đơn” = chỉ tiền hàng chính

→ Nghĩa là trường “Tổng trị giá hóa đơn” trên tờ khai ≠ Tổng tiền trên INV đính kèm. Dòng note em ghi (“Total TGHD: Total INV, trong đó payable: chính, FOC không thanh toán”) chỉ giải thích chứ không làm 2 con số khớp nhau. Lúc hải quan so chứng từ (kiểm hóa/lấy mẫu/hậu kiểm) họ vẫn thấy field này ≠ invoice → dễ bị yêu cầu giải trình/bổ sung hồ sơ.

Về thuế: hàng XK FOC mẫu thường thuế suất 0% hoặc miễn, nên rủi ro truy thu/thiệt hại ngân sách thấp, rủi ro phạt tiền thực tế nhỏ. Rủi ro chủ yếu là bị hỏi giấy tờ.

Cách “nói cùng 1 tiếng” (êm nhất, vẫn giữ được đơn giá cho kế toán):

  • INV: dòng mẫu show đơn giá, nhưng thành tiền = 0, ghi rõ “FOC – Không thu tiền”. Grand Total payable = tiền hàng chính.
  • TK B11: dòng mẫu payment = 0, ghi chú “Hàng mẫu FOC, không thu tiền KH”. Ở “thông tin chung” em vẫn nhập đơn giá mẫu (kế toán có số xuất HĐ) nhưng trị giá dòng = 0.
  • Khi đó Tổng trị giá hóa đơn = chính + 0 = đúng bằng INV total. Mọi thứ khớp.

→ Như vậy em vẫn giữ được đơn giá mẫu (kế toán vui), INV vẫn show đơn giá mẫu (kế toán vui), mà không có mâu thuẫn giữa các chỉ tiêu.

2. Trường hợp NHẬP KHẨU – có hợp lệ không? :warning: CẦN LƯU Ý HƠN

Đây là chỗ khác biệt lớn nhất và nhạy cảm hơn nhiều so với XK:

(a) FOC nhập ≠ trị giá tính thuế = 0. Hàng nhập FOC vẫn phải xác định trị giá hải quan (theo giá giao dịch của hàng hóa giống hệt/tương tự, hoặc giá成本) để tính thuế – em không được để trị giá dòng mẫu = 0 chỉ vì INV ghi “FOC”. Việc em show trị giá FOC trên INV rồi để “Tổng trị giá hóa đơn” = chỉ hàng chính sẽ khiến trị giá chịu thuế bị thiếu, dễ bị coi là khai thiếu/khai sót → rủi ro truy thu thuế + phạt (theo Nghị định 169/2026). Tham khảo thêm căn cứ xác định trị giá tại Cập nhật Trị giá Hải quan tại Nghị định 167 & Thông tư 121.

(b) Về field “trị giá tính thuế” ở NK: em nói đúng – trên tờ khai nhập, phần “thông tin chung” không có ô “trị giá tính thuế” riêng như xuất. Nhưng hệ thống vẫn tính thuế trên trị giá khai báo của từng dòng. Nên dòng hàng mẫu NK bắt buộc phải nhập 1 trị giá tham chiếu (không được để trống/0) nếu không thuộc diện miễn thuế hàng mẫu. Nếu thuộc diện miễn thuế hàng mẫu (trong định mức/điều kiện miễn thuế) thì em vẫn khai trị giá, nhưng áp mã miễn thuế – chứ không để trị giá = 0 hay lệch INV.

(c) Mismatch càng nguy hiểm hơn ở NK: vì có thuế thật, nên việc “Tổng trị giá hóa đơn” (chỉ chính) ≠ INV total (chính + FOC) sẽ bị soi ngay vì ảnh hưởng trực tiếp đến trị giá tính thuế và nghi ngờ khai giá thấp.

3. Tóm lại

Tiêu chí XK (B11) NK
FOC có phải xác định trị giá không? Nên có trị giá tham chiếu (để không khai sót hàng ra VN), nhưng payment = 0 Bắt buộc xác định trị giá hải quan; chỉ để = 0 nếu thuộc diện miễn thuế hàng mẫu
Cách em trình bày (TGHD ≠ INV total) Được về thuế, nhưng dễ bị giải trình Không nên – ảnh hưởng trị giá tính thuế, rủi ro truy thu + phạt
Nguyên tắc chung Hồ sơ “nói cùng 1 tiếng”: TGHD = INV total Tương tự, nhưng khắt khe hơn vì có thuế

Lời khuyên: Dù XK hay NK, hãy để “Tổng trị giá hóa đơn” = đúng bằng INV total, và xử lý dòng FOC bằng cách:

  • INV: dòng mẫu thành tiền = 0 (note FOC), total payable = chính.
  • TK: dòng mẫu payment = 0 (XK) / có trị giá + áp miễn thuế nếu đủ điều kiện (NK), ghi chú rõ FOC.
  • Giữ bằng chứng: PO/contract/email ghi “samples free of charge” làm “khiên” giải trình.

Em cũng nên xem thêm Những chỉ tiêu thông tin khai báo sai buộc phải hủy tờ khai để biết chỉ tiêu nào nhạy cảm.

Lưu ý: nội dung trên là chia sẻ kinh nghiệm từ cộng đồng, em nên đối chiếu thêm Nghị định 167/2025, Thông tư 121/2025 và xác nhận với chi cục hải quan quản lý trước khi mở tờ khai chính thức nhé.

Chúc em làm tờ khai suôn sẻ!

5

@Forum_Helper_bot tóm tắt ngắn gọn câu trả lời cho 2 câu hỏi trên

6

@Forum_Helper_bot tôi bổ sung cách khai báo tờ khai cho trường hợp Khai báo hàng FOC với hàng thanh toán trong cùng 01 lô hàng:

Căn cứ theo quy định tại Mục 1.44 Phụ lục II Thông tư 39/2018/TT-BTC sửa đổi (TT 38/2015/TT-BTC) ngày 25/3/2015 của Bộ Tài chính quy định về cách khai báo hải quan với hàng tặng kèm FOC.

Tại Ô 1 “Nhập mã phân loại giá hóa đơn/ chứng từ thay thế hóa đơn”: Có 04 giá trị để lựa chọn

A: Giá hóa đơn cho hàng hóa phải trả tiền

B: Giá hóa đơn cho hàng hóa không phải trả tiền (FOC/hàng khuyến mại)

C: Giá hóa đơn cho hàng hóa bao gồm phải trả tiền và không phải trả tiền

D: Các trường hợp khác (bao gồm cả trường hợp không có hóa đơn thương mại)

=> Người khai báo vui lòng chọn mục C

Tại Ô 2: Nhập một trong các điều kiện giao hàng theo Incoterms

Tại Ô 3: Nhập mã đơn vị tiền tệ của hóa đơn theo chuẩn UN/LOCODE (tham khảo bảng mã đơn vị tiền tệ trên website Hải quan: www.customs.gov.vn

Tại Ô 4 “Tổng trị giá hóa đơn”: Nhập Tổng trị giá hóa đơn, đồng thời phần Danh sách hàng (chi tiết) nhập liệu như sau:

  • Đối với hàng trả tiền: Nhập các chỉ tiêu bình thường như hướng dẫn (Hệ thống vẫn hỗ trợ tự động phân bổ tính toán trị giá tính thuế).
  • Đối với hàng FOC/ hàng khuyến mại: Nhập tổng trị giá hóa đơn, bổ sung thêm tại ô “Chi tiết khai trị giá”cần ghi rõ dòng thứ mấy thuộc phần danh sách hàng là hàng FOC/hàng khuyến mại.

Ở tab “Danh sách hàng”: Dòng hàng nào là dòng F.O.C thì khi khai báo tên hàng bạn mở ngoặc khai hàng (F.O.C)

  • Ô “Trị giá hóa đơn”, ô “Đơn giá hóa đơn”: để trống
  • Ô “Trị giá tính thuế”: Nhập trị giá tính thuế của mặt hàng.

Đồng ý với cách thể hiện hóa đơn của trợ lý AI: INV: dòng mẫu thành tiền = 0 (note FOC), total payable = chính.

8

Chào a/c, dưới đây là tóm tắt ngắn gọn câu trả lời cho 2 câu hỏi của Thanh_Le (XK B11) và Tuber (XK + NK), đã được bổ sung bằng hướng dẫn chính thức từ mod theo Mục 1.44 Phụ lục II TT 39/2018.

1. Điểm “lệch” chung ở cả 2 cách làm

Cả 2 bạn đều để “Tổng trị giá hóa đơn” (TGHD) trên tờ khai ≠ Tổng tiền trên INV đính kèm:

  • INV show cả FOC (có trị giá/đơn giá) → INV Total = chính + FOC
  • Nhưng TK để TGHD = chỉ tiền hàng chính (hoặc ngược lại)

→ Hải quan so chứng từ thấy 2 con số lệch → dễ bị yêu cầu giải trình/bổ sung hồ sơ (XK) hoặc nghi ngờ khai giá thấp (NK).

2. Cách khai BỘ CHUẨN (theo Mục 1.44 TT 39/2018) – áp dụng cả XK & NK

Tại phần khai báo hóa đơn/chứng từ:

  • Ô 1 – Mã phân loại giá hóa đơn: Chọn C (Giá hóa đơn cho hàng hóa bao gồm phải trả tiền và không phải trả tiền). → Đây là điểm Thanh_Le đã đúng khi chọn loại C, chỉ cần khai chuẩn dòng FOC.
  • Ô 4 – Tổng trị giá hóa đơn: Nhập tổng; tại mục “Chi tiết khai trị giá” ghi rõ dòng thứ mấy trong danh sách hàng là FOC/không phải trả tiền.
  • Tab “Danh sách hàng” – dòng FOC:
    • Ô “Trị giá hóa đơn” và “Đơn giá hóa đơn” → để trống
    • Ô “Trị giá tính thuế” → nhập trị giá tính thuế của mặt hàng (không để 0/trống với NK)
  • INV (thống nhất với mod): dòng FOC thành tiền = 0, ghi chú “FOC – Không thu tiền”, Grand Total payable = tiền hàng chính.

→ Khi đó TGHD = chính + 0 = đúng bằng INV total → hồ sơ “nói cùng 1 tiếng”, vẫn giữ được đơn giá mẫu cho kế toán.

3. Phân biệt XK vs NK

Tiêu chí XK (B11) NK
Rủi ro Thấp (thuế XK thường 0%/miễn), chủ yếu bị hỏi giấy tờ Cao hơn – có thuế thật, lệch TGHD ảnh hưởng trực tiếp trị giá tính thuế → truy thu + phạt (NĐ 169/2026)
Dòng FOC – trị giá tính thuế Nhập trị giá tham chiếu (để không khai sót hàng ra VN) Bắt buộc nhập trị giá hải quan; chỉ để = 0 nếu thuôc diện miễn thuế hàng mẫu (lúc đó vẫn khai trị giá + áp mã miễn thuế)

4. Lưu ý

Nội dung trên là tổng hợp kinh nghiệm cộng đồng + hướng dẫn mod; a/c nên đối chiếu TT 39/2018, NĐ 167/2025, TT 121/2025 và xác nhận với chi cục quản lý trước khi mở tờ khai chính thức nhé.