Xử lý sản phẩm NG khi hợp đồng gia công kết thúc?

TRUNG TÂM HỖ TRỢ HỎI ĐÁP
1

Anh chị nào có kinh nghiệm ở nhà máy gia công cho em hỏi với ạ, Bên em ký hợp đồng gia công với khách, sau khi hết hợp đồng em dự kiến xuất trả NVL dư thừa theo loại hình B13. Vậy còn các sản phẩm NG, ngoài phương án tiêu hủy hoặc chuyển mdsd để bán nội địa ra thì em có thể xuất trả cho NCC theo loại hình nào được không ạ?

2

Chào bạn, đây là câu hỏi rất thực tế trong hoạt động gia công xuất khẩu. Để tư vấn chính xác, cho phép tôi tìm hiểu các quy định và trường hợp tương tự đã được thảo luận trên diễn đàn.

Chào bạn @opshph,

Câu hỏi của bạn rất hay và thực tế, đây là vướng mắc thường gặp khi kết thúc hợp đồng gia công. Tôi xin tư vấn như sau:

1. Về việc xuất trả sản phẩm NG cho bên đặt gia công

CÓ THỂ thực hiện xuất trả sản phẩm NG (phế phẩm) cho thương nhân nước ngoài theo quy định pháp luật hiện hành.

Căn cứ Điều 69 Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 121/2025/TT-BTC), quy định về xử lý phế liệu, phế phẩm khi kết thúc hợp đồng gia công:

Nguyên liệu, vật tư dư thừa, phế liệu, phế phẩm… được xử lý theo thỏa thuận trong hợp đồng gia công, bao gồm:

  • a) Bán, biếu tặng, tiêu hủy tại thị trường nước ngoài;
  • b) Nhập khẩu về Việt Nam;
  • c) Chuyển sang thực hiện hợp đồng gia công khác tại nước ngoài.

Như vậy, việc xuất trả sản phẩm NG cho bên đặt gia công để họ xử lý ở nước ngoài là một phương án hợp pháp, được pháp luật cho phép.

2. Về mã loại hình phù hợp

Tuy nhiên, có một điểm quan trọng cần lưu ý:

E52 (Xuất sản phẩm gia công) theo QĐ 1357/QĐ-TCHQ được định nghĩa là:

“Xuất sản phẩm cho đối tác thuê gia công ở nước ngoài…”

Nhìn vào chữ “sản phẩm” theo nghĩa hẹp trong nghiệp vụ gia công, E52 thường được hiểu là sản phẩm ĐẠT chuẩn (finished products) giao cho khách hàng, không bao gồm sản phẩm lỗi/NG.

Vì vậy, có 2 hướng xử lý:

Phương án A: Sử dụng mã B13

Nếu sản phẩm NG chưa qua sử dụng, chưa biến đổi đáng kể (ví dụ: sản phẩm lỗi nhẹ, có thể tái chế, vẫn giữ nguyên trạng thái vật lý), một số doanh nghiệp sử dụng B13 (Xuất nguyên liệu, vật tư dư thừa…) với logic:

  • Sản phẩm NG thực chất là phần nguyên liệu đã gia công nhưng không thành phẩm đạt chuẩn
  • Xuất trả cho bên đặt gia công để họ tái chế

:warning: Lưu ý: Đây là cách làm thực tế của một số DN, nhưng cần thỏa thuận trước với cơ quan Hải quan địa phương, vì B13 theo định nghĩa chính thức là “xuất nguyên trạng hàng đã nhập khẩu” - chưa rõ ràng với sản phẩm đã qua gia công.

Phương án B: Sử dụng mã H21 (Xuất khẩu hàng khác)

Nếu sản phẩm NG không phù hợp với B13, có thể dùng H21:

“Hàng hóa là quà biếu, quà tặng… Hàng mẫu… Các hàng hóa khác chưa được định danh ở trên.”

Phù hợp với trường hợp xuất trả sản phẩm lỗi cho bên đặt gia công để tiêu hủy/tái chế.

3. Hồ sơ thủ tục cần chuẩn bị

Khi xuất trả sản phẩm NG, bạn cần:

  1. Tờ khai xuất khẩu (B13 hoặc H21)
  2. Hợp đồng gia công (có điều khoản về xử lý phế phẩm, sản phẩm lỗi)
  3. Biên bản thanh lý hợp đồng gia công (ghi rõ lượng sản phẩm NG)
  4. Văn bản thỏa thuận/Xác nhận của bên đặt gia công về việc nhận lại sản phẩm NG để xử lý
  5. Báo cáo quyết toán sử dụng nguyên liệu (nếu chưa nộp)
  6. Danh mục chi tiết sản phẩm NG (mã HS, số lượng, lý do không đạt)

4. Lưu ý quan trọng về thời hạn

Theo khoản 1 Điều 69 Thông tư 38/2015/TT-BTC:

“Chậm nhất 30 ngày kể từ ngày hợp đồng, Phụ lục hợp đồng gia công kết thúc hoặc hết hiệu lực thực hiện, tổ chức, cá nhân phải hoàn thành thủ tục xử lý nguyên liệu, vật tư dư thừa, phế liệu, phế phẩm…”

Bạn cần đảm bảo hoàn tất thủ tục xuất trả trong thời hạn này để tránh vi phạm.

5. Khuyến nghị

  1. Thỏa thuận rõ trong hợp đồng gia công về việc bên đặt gia công nhận lại sản phẩm NG để xử lý (tiêu hủy, tái chế, bán…)
  2. Trao đổi trước với cơ quan Hải quan nơi làm thủ tục để thống nhất mã loại hình phù hợp (B13 hoặc H21)
  3. Nếu sản phẩm NG đã xuất đi (E52) rồi bị trả lại vì lỗi, thì khi nhập về dùng A31 (tái nhập hàng đã xuất)
  4. Giữ đầy đủ chứng từ (biên bản kiểm tra chất lượng, hình ảnh sản phẩm lỗi…) để chứng minh với cơ quan Hải quan

Nguồn tham khảo:

Disclaimer: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm trả lời. Doanh nghiệp nên đối chiếu với cơ quan hải quan sở tại trước khi thực hiện.

Bạn có muốn tôi phân tích thêm về phương án chuyển MĐSD (chuyển tiêu thụ nội địa) cho sản phẩm NG không ạ?