Chào anh chị em,
Ngày 16/9/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 21755/CHQ-CNTT về việc triển khai áp dụng Quy định tạm thời về định dạng thông điệp dữ liệu chứng từ điện tử liên quan đến hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu.
Đây là nội dung đáng chú ý đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đặc biệt các doanh nghiệp đang có hệ thống/phần mềm kết nối trực tiếp với hệ thống thông tin của cơ quan Hải quan.
1. Văn bản làm căn cứ triển khai
Ngày 26/8/2026, Cục Hải quan đã ban hành Quyết định số 1434/QĐ-CHQ về việc ban hành:
“Quy định tạm thời về định dạng thông điệp dữ liệu chứng từ điện tử liên quan đến hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu”.
Quyết định 1434/QĐ-CHQ có hiệu lực từ ngày 15/10/2026.
Đồng thời, Quyết định này bãi bỏ:
- Quyết định số 748/QĐ-CHQ ngày 12/5/2026;
- Quyết định số 1143/QĐ-CHQ ngày 06/7/2026 về sửa đổi, bổ sung phụ lục của quy định trước đó.
Như vậy, từ 15/10/2026, các đơn vị liên quan cần căn cứ bộ định dạng tại Quyết định 1434/QĐ-CHQ để triển khai kết nối và trao đổi dữ liệu.
2. Dữ liệu trao đổi với Hải quan sử dụng chuẩn JSON
Một điểm kỹ thuật đáng chú ý tại Quyết định 1434/QĐ-CHQ là việc trao đổi thông tin giữa:
Hệ thống thông tin của doanh nghiệp XNK ↔ Hệ thống thông tin của cơ quan Hải quan
khi khai báo chứng từ điện tử phải tuân thủ chuẩn:
JSON Data Format
Thông điệp dữ liệu điện tử chỉ được xem là hoàn chỉnh và hợp lệ khi đáp ứng đầy đủ:
- Quy tắc về cú pháp;
- Cấu trúc thông điệp dữ liệu;
- Các yêu cầu quy định tại phụ lục kèm theo Quyết định 1434/QĐ-CHQ.
Điều này có nghĩa doanh nghiệp có hệ thống ERP, phần mềm khai hải quan, hệ thống quản lý logistics hoặc phần mềm tự phát triển có tích hợp trực tiếp với Hải quan cần đặc biệt lưu ý phần mapping dữ liệu, cấu trúc JSON, API/kết nối truyền nhận và kiểm tra validation.
3. Thời gian khai thử nghiệm: 15/10 – 15/11/2026
Theo Công văn 21755/CHQ-CNTT, để doanh nghiệp có thời gian:
- cập nhật phần mềm;
- chuẩn bị kết nối;
- kiểm thử hệ thống;
- làm quen với định dạng dữ liệu mới,
Cục Hải quan dự kiến mở hệ thống để doanh nghiệp có nhu cầu khai thử nghiệm trong thời gian:
Từ 15/10/2026 đến 15/11/2026
Việc thử nghiệm được thực hiện theo định dạng thông điệp dữ liệu quy định tại Quyết định số 1434/QĐ-CHQ.
4. Muốn tham gia khai thử nghiệm phải làm gì?
Doanh nghiệp có nhu cầu thử nghiệm cần có văn bản gửi Cục Hải quan – Ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan.
Sau đó doanh nghiệp sẽ được hướng dẫn, hỗ trợ:
- kết nối hệ thống;
- cấu hình truyền nhận dữ liệu;
- thực hiện khai thử nghiệm;
- xử lý các vấn đề kỹ thuật phát sinh.
Đối với vướng mắc trong quá trình triển khai:
Vướng mắc kỹ thuật: phản ánh về Cục Hải quan thông qua Ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan.
Vướng mắc nghiệp vụ: phản ánh về Cục Hải quan thông qua Ban Giám sát quản lý về hải quan.
5. Doanh nghiệp XNK cần chuẩn bị gì ngay từ bây giờ?
Các doanh nghiệp có hệ thống kết nối với Hải quan nên sớm rà soát:
- Phiên bản phần mềm khai báo hải quan hiện đang sử dụng;
- Nhà cung cấp phần mềm đã cập nhật theo 1434/QĐ-CHQ hay chưa;
- Cấu trúc dữ liệu JSON mới có thay đổi trường dữ liệu so với Quyết định 748 và 1143 hay không;
- Mapping dữ liệu giữa ERP/WMS/TMS và phần mềm khai hải quan;
- Khả năng validate dữ liệu trước khi truyền;
- Quy trình xử lý khi Hải quan trả về lỗi thông điệp;
- Kế hoạch UAT/test trong thời gian 15/10 – 15/11/2026.
Đối với doanh nghiệp sử dụng phần mềm khai hải quan của bên thứ ba, nên chủ động liên hệ nhà cung cấp phần mềm để xác nhận lộ trình nâng cấp thay vì chờ đến sát ngày áp dụng.
6. Lưu ý về phạm vi của Quyết định 1434/QĐ-CHQ
Quy định ban hành kèm Quyết định 1434/QĐ-CHQ điều chỉnh định dạng thông điệp dữ liệu chứng từ điện tử liên quan đến hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu.
Đối tượng áp dụng là định dạng thông điệp dữ liệu phục vụ việc xây dựng, kết nối giữa:
Hệ thống thông tin của cơ quan Hải quan
Hệ thống thông tin của doanh nghiệp xuất khẩu, nhập khẩu
nhằm phục vụ khai báo chứng từ điện tử liên quan đến hàng hóa XNK.
Vì vậy, đây không đơn thuần là thay đổi giao diện phần mềm khai báo, mà là thay đổi liên quan tới chuẩn trao đổi dữ liệu giữa các hệ thống.
Mốc thời gian doanh nghiệp cần nhớ
26/08/2026: Ban hành Quyết định 1434/QĐ-CHQ.
16/09/2026: Cục Hải quan ban hành Công văn 21755/CHQ-CNTT triển khai áp dụng.
15/10/2026: Quyết định 1434/QĐ-CHQ bắt đầu có hiệu lực.
15/10 – 15/11/2026: Dự kiến mở hệ thống cho doanh nghiệp đăng ký khai thử nghiệm.
Các doanh nghiệp có hệ thống khai báo/kết nối trực tiếp với Hải quan nên làm việc sớm với bộ phận IT và nhà cung cấp phần mềm để bảo đảm hệ thống tương thích trước khi áp dụng chính thức.
Nguồn:
- Công văn 21755/CHQ-CNTT ngày 16/9/2026 của Cục Hải quan.
- Quyết định 1434/QĐ-CHQ ngày 26/8/2026 của Cục trưởng Cục Hải quan.
Anh/chị em doanh nghiệp đang sử dụng VNACCS/ECUS hoặc hệ thống ERP kết nối tự động với phần mềm hải quan đã nhận được kế hoạch cập nhật từ nhà cung cấp chưa? Có thông tin triển khai thực tế có thể cùng chia sẻ tại topic này.
Tải văn bản: https://drive.google.com/file/d/1xe8DlPeJSdMK2OVRDXmW5z2zTCY-Kg8V/view?usp=drive_link