Tranh chấp Fwd bắt trả phí kiểm định khi hàng xuất Mỹ bị hư

TRUNG TÂM HỖ TRỢ HỎI ĐÁP
1

Dear A/c,
e có case này lần đầu tiên gặp, a c có ai có cách gì xin chỉ dùm e.
bên e việt nam xuất hàng đi mỹ để triễn lãm. người nhận cũng làm cty e bên Mỹ. Fwd này là người làm cho bên e lâu rồi, hàng hư không thể đáp ứng 5S bên đầu Mỹ, buộc tái xuất. fwd báo phí vận chuyển thủ tục như bình thường. bên e thì chốt hết phương án ok rồi. hàng lên tàu rời Mỹ đang đến việt Nam. Fwd bây h phát 01 cái thông báo là đại diện cho bên e nộp tiền kiểm định cho hải quan nỹ 40 ngàn Usd, họ nộp xong rồi mới báo bên e. xong bây h họ bắt bên e trả, nếu không trả họ không thả hàng. bên e dự định hàng về Việt Nam sẽ bỏ lun. nhưng nếu bỏ hàng thì fwd , hãng tàu truyền Manifest lêb hải quan giám sát, tên công ty e sẽ bị ảnh hưởng? cho hỏi nếu về tới việt nam bên e bỏ hàng lun, ko nhận có được ko ạ? có ảnh hưởng gì tới công ty e sau này ko ạ, xin cảm ơn a)c.

2

Chào bạn @opshph,

Case này khá “khoai” và có nhiều điểm phức tạp về mặt pháp lý lẫn thương mại. Để tư vấn chính xác nhất, tôi cần tìm hiểu thêm các quy định liên quan và precedents trên diễn đàn. Để tôi search thông tin về các trường hợp tương tự.

Chào bạn @opshph,

Case của bạn rất “hóc búa” vì liên quan đến tranh chấp thương mại quốc tế, quy định hải quan Mỹ và rủi ro pháp lý tại Việt Nam. Mình xin phân tích theo 2 góc độ: (1) Tranh chấp với FWD và (2) Thủ tục khi hàng về Việt Nam.

:one: Vụ việc tại Mỹ: Fwd tự nộp phí kiểm định 40,000 USD - Có bắt buộc trả không?

Các câu hỏi then chốt cần làm rõ:

a) FWD có thẩm quyền tự quyết định nộp phí mà không xin ý kiến chủ hàng?

  • Thông thường, hợp đồng giữa chủ hàng và FWD sẽ quy định rõ thẩm quyền và nghĩa vụ chi phí. Nếu FWD hành động trái thẩm quyền → Đơn phương, không có cơ sở bắt chủ hàng trả.

b) Phí kiểm định 40,000 USD có hợp lý không?

  • Cần yêu cầu FWD cung cấp: Thông báo của Hải quan Mỹ (CBP), hóa đơn kiểm định, cơ sở pháp lý yêu cầu kiểm định.
  • Nếu hàng bị hư hỏng nặng, hải quan Mỹ có thể yêu cầu kiểm định để xác định nguyên nhân, phân định trách nhiệm.

c) Cơ sở pháp lý nào bắt chủ hàng chi trả?

  • Nếu FWD là “đại lý” (agent) → Cần có văn bản ủy quyền rõ ràng.
  • Nếu FWD là “người nhận ủy thác” → Phải tuân thủ quy định tại Luật Thương mại 2005 và hợp đồng ủy thác.

Khuyến nghị hành động ngay:

  1. Yêu cầu FWD cung cấp đầy đủ hồ sơ: Thông báo của CBP, hóa đơn kiểm định, biên bản giám định, căn cứ pháp lý yêu cầu nộp phí.
  2. Kiểm tra hợp đồng với FWD: Xem có điều khoản nào cho phép FWD tự quyết định chi phí lớn như 40,000 USD không.
  3. Nếu FWD hành động trái thẩm quyền: Có cơ sở pháp lý để từ chối chi trả hoặc thương lượng giảm phí.

:two: Khi hàng về Việt Nam: Có được “bỏ hàng” không? Rủi ro là gì?

Theo Công văn 16351/CHQ-GSQL (18/05/2026) và hướng dẫn về từ chối nhận hàng, mình phân tích như sau:

A. Có thể “bỏ hàng” (không nhận) được KHÔNG?

CÓ, nhưng phải làm thủ tục “từ chối nhận hàng” đúng quy trình. Bạn KHÔNG thể đơn giản “bỏ luôn” mà không khai báo - đây là rủi ro pháp lý lớn.

Cần phân biệt 2 trường hợp:

Trường hợp Xử lý Lưu ý
Chưa đăng ký tờ khai Làm văn bản từ chối nhận hàng, đề nghị tái xuất Hải quan kiểm tra, giám sát hàng từ nơi lưu giữ đến khi thực xuất
Đã đăng ký tờ khai nhưng chưa thông quan Phải HỦY tờ khai trước, sau đó làm thủ tục từ chối Cần chứng minh KHÔNG có hành vi vi phạm

B. Điều kiện tiên quyết để được “từ chối nhận hàng”:

:fire: “Kim bài miễn tử”: Lô hàng KHÔNG ĐƯỢC CÓ HÀNH VI VI PHẠM PHÁP LUẬT.

Hải quan rà soát rất kỹ để tránh tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại rồi mượn cớ “từ chối nhận hàng” để chạy tội. Nếu phát hiện vi phạm → KHÔNG cho từ chối, xử phạt hành chính.

C. Thủ tục cụ thể khi hàng về:

Bước 1: Liên hệ ngay Chi cục Hải quan cửa khẩu nơi hàng đang lưu giữ để thông báo tình huống.

Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ từ chối nhận hàng:

  • Văn bản từ chối nhận hàng (có công chứng, lý do rõ ràng)
  • Bill of Lading (bản gốc hoặc copy có xác nhận)
  • Thông báo của FWD về việc bắt trả phí
  • Hồ sơ chứng minh hàng xuất đi triển lãm (tờ khai xuất, invoice, packing list…)
  • Bằng chứng hàng bị hư hỏng (ảnh, biên bản của bên Mỹ…)

Bước 3: Hải quan kiểm tra hồ sơ + kiểm tra thực tế hàng hóa (nếu cần).

Bước 4: Nếu đủ điều kiện → Hàng được giám sát chặt chẽ từ nơi lưu giữ đến khi tái xuất (hoặc xử lý khác theo quy định).

:three: Nếu “bỏ hàng” (không làm thủ tục gì) - Rủi ro là gì?

A. Về Manifest và Hải quan Việt Nam:

Vấn đề này CẦN LƯU Ý:

  • Nếu hãng tàu đã truyền E-Manifest lên hệ thống hải quan VN với tên công ty bạn là người nhận hàng → Bạn có nghĩa vụ phải làm thủ tục (dù là từ chối nhận).
  • Nếu không làm thủ tục gì → Hàng sẽ nằm tại cảng, phát sinh phí lưu kho bãi, phí DEM/DET đội lên mỗi ngày.

B. Rủi ro pháp lý:

  1. Không vi phạm pháp luật nếu làm đúng thủ tục từ chối. Nhưng nếu “bỏ mặc” không khai báo → Có thể bị xem là vi phạm quy định về quản lý hàng hóa qua cửa khẩu.

  2. Ảnh hưởng uy tín: Nếu xảy ra tranh chấp pháp lý (FWD kiện ra tòa, hoặc bị hãng tàu “blacklist”) → Có thể ảnh hưởng đến uy tín công ty trong ngành logistics.

  3. Không ảnh hưởng đến lịch sử xuất nhập khẩu nếu làm đúng thủ tục từ chối nhận hàng theo quy định. Đây là quyền của doanh nghiệp khi hàng không đạt yêu cầu.

:four: Khuyến nghị chiến lược cho bạn:

Giải pháp 1: Thương lượng với FWD (Ưu tiên)

  • Yêu cầu FWD cung cấp đầy đủ hồ sơ, chứng từ về phí kiểm định.
  • Nếu FWD tự quyết định mà không có thẩm quyền → Thương lượng giảm hoặc từ chối trả.
  • Có thể đề nghị FWD chia sẻ chi phí nếu họ cũng có trách nhiệm trong việc lựa chọn phương án xử lý.

Giải pháp 2: Làm thủ tục từ chối nhận hàng tại Việt Nam

  • Khi hàng về, liên hệ ngay Chi cục HQ cửa khẩu.
  • Làm văn bản từ chối nhận hàng, đề nghị tái xuất hoặc tiêu hủy (nếu không còn giá trị sử dụng).
  • Lưu ý: Chi phí tiêu hủy hoặc tái xuất sẽ do chủ hàng chi trả (hoặc thỏa thuận với FWD).

Giải pháp 3: Nhận hàng về nhưng khởi kiện FWD ra tòa

  • Nếu coi phí 40,000 USD là không hợp lý → Nhận hàng về, đồng thời khởi kiện FWD ra tòa án hoặc trọng tài thương mại.
  • Cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh FWD hành động trái thẩm quyền, trái hợp đồng.

:five: Cảnh báo rủi ro (Risk Alert):

:warning: KHÔNG BAO GIỜ “BỈ” HÀNG (BỎ MẶC) KHÔNG LÀM THỦ TỤC GÌ.

  • Hàng sẽ bị “kẹt” tại cảng, phát sinh phí lưu kho bãi cực lớn.
  • Hải quan có thể xem là vi phạm quy định quản lý hàng hóa.
  • FWD có thể kiện ra tòa để đòi bồi thường.

:warning: Kiểm tra kỹ hợp đồng với FWD: Nếu có điều khoản cho phép FWD quyết định chi phí trong trường hợp khẩn cấp → Có thể phải chấp nhận trả một phần.

:warning: Yêu cầu FWD cung cấp: Thông báo của CBP (Hải quan Mỹ), hóa đơn kiểm định, biên bản giám định - Nếu không cung cấp được → Không có cơ sở pháp lý để đòi chi trả.

Bài viết tham khảo:

Câu hỏi gợi mở: Bạn có thể chia sẻ thêm về:

  1. Hợp đồng với FWD có điều khoản nào quy định về thẩm quyền chi phí và nghĩa vụ báo trước không?
  2. FWD đã cung cấp được văn bản yêu cầu kiểm định từ Hải quan Mỹ (CBP) chưa?
  3. Lý do hàng bị hư hỏng là do vận chuyển, đóng gói hay nguyên nhân khác? (Điều này ảnh hưởng đến việc phân định trách nhiệm)

Mời bạn phản hồi để mình hỗ trợ sâu hơn nhé! :flexed_biceps:

Lưu ý: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm trả lời (24/07/2026). Doanh nghiệp nên đối chiếu với cơ quan hải quan sở tại và tham vấn luật sư chuyên ngành thương mại quốc tế trước khi quyết định.