Anh chị em cho em hỏi case thanh lý máy móc giữa dncx và dncx với ạ. Máy móc nhập e13 từ nước ngoài giờ bán thanh lý cho dncx khác thì có phải làm thủ tục hải quan không ạ. Như em đọc tt 121 là cần mà fwd nhà em báo không làm tt chỉ lưu giữ chứng từ. Em thấy cấn cấn thế nào ý ạ.
Update: fwd nhà e hỏi hq thế nào lại thành ra dncx thanh lý máy móc cho dncx thì bắt buộc phải làm chuyển đổi mục đích sử dụng nộp thuế 
Chào bạn @opshph! 
Câu hỏi của bạn rất hay và cũng là vướng mắc thực tế của nhiều DNCX khi thanh lý tài sản cố định. Để tư vấn chính xác, mình cần tra cứu lại Thông tư 121/2021/TT-BTC và các quy định mới nhất về DNCX để xác nhận luồng xử lý nhé.
Chào bạn @opshph,
Mình đã rà lại toàn bộ quy định hiện hành, đặc biệt là Thông tư 121/2025/TT-BTC (sửa đổi Điều 79 TT 38/2015/TT-BTC) và Công văn hướng dẫn 17769/CHQ-NVTHQ ngày 22/06/2026 của Cục Hải quan. Case của bạn hoàn toàn nằm trong phạm vi điều chỉnh và câu trả lời của FWD nhà em… chưa chính xác nhé. Trực quan mà nói, FWD chỉ lưu chứng từ là thiếu an toàn, dễ bị truy quyết khi quyết toán.
Điều 79 TT 38/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi khoản 50 Điều 1 TT 121/2025/TT-BTC) quy định rõ 2 hình thức thanh lý tại thị trường Việt Nam, trong đó bán cho DNCX khác là một trường hợp thuộc điểm b khoản 2:
"b) Trường hợp thanh lý theo hình thức bán, biếu, tặng tại thị trường Việt Nam (bao gồm bán, biếu, tặng cho DNCX khác), DNCX lựa chọn thực hiện theo một trong hai hình thức sau:
b.1) Trường hợp lựa chọn hình thức chuyển đổi mục đích sử dụng: Đăng ký tờ khai hải quan mới, chính sách thuế, chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hàng hóa nhập khẩu chuyển mục đích sử dụng; căn cứ tính thuế là trị giá tính thuế, thuế suất và tỷ giá tại thời điểm đăng ký tờ khai chuyển mục đích sử dụng quy định tại Điều 21 Thông tư này.
Sau khi chuyển đổi mục đích sử dụng thì việc bán, biếu, tặng hàng hóa này tại thị trường Việt Nam không phải làm thủ tục hải quan.
Hệ quả: Nếu bạn chọn Hình thức 1 (CMĐSD) → BẮT BUỘC mở tờ khai hải quan mới, kê khai nộp thuế NK + GTGT (nếu có) cho lô MMTB. Sau đó mới được bán nội bộ như giao dịch dân sự thuần túy.
| Bước | Công việc | Mã loại hình / Chứng từ |
|---|---|---|
| 1 | DNCX A nộp tờ khai CMĐSD, kê khai thuế theo Điều 21 TT 38/2015 | Tờ khai mới ghi chú “Chuyển đổi mục đích sử dụng” |
| 2 | Nộp thuế NK + thuế GTGT (nếu có) cho lô MMTB | Tiền thuế, biên lai |
| 3 | Xuất hóa đơn GTGT bán cho DNCX B | Hóa đơn mẫu 01GTKT3/001 |
| 4 | DNCX B nhận hóa đơn, hạch toán tài sản, đưa vào sử dụng | KHÔNG làm thủ tục hải quan |
Lưu ý quan trọng: Thuế suất áp dụng là thuế suất tại thời điểm đăng ký tờ khai CMĐSD, không phải thuế suất lúc nhập khẩu ban đầu (vì lúc đó được miễn). Nếu MMTB thuộc danh mục loại trừ theo Phụ lục I - NĐ 174/2025/NĐ-CP (kim loại, hóa chất, khai khoáng…) thì VAT = 10%; ngược lại có thể được 8% (theo chính sách giảm hiện hành).
| Bên | Mã loại hình | Thủ tục |
|---|---|---|
| DNCX A (xuất) | B13 - Xuất khẩu hàng đã nhập khẩu | Mở tờ khai xuất khẩu |
| DNCX B (nhập) | A12 hoặc A42 (chuyển tiêu thụ nội địa/thay đổi MĐSD) | Mở tờ khai nhập khẩu, nộp thuế |
Hướng này thường chỉ phù hợp khi cần chứng từ XNK cho mục đích tài chính, bảo hành, hoặc khi MMTB có đặc thù cần giữ tờ khai gốc.
Thực tế có 2 quan niệm hay bị nhầm:
“DNCX bán cho DNCX thì tự do, không cần HQ” → Sai. Hàng hóa lúc này vẫn thuộc sở hữu DNCX, được hưởng ưu đãi, chưa chịu thuế. Việc chuyển giao tài sản giữa 2 DNCX có thể coi là “luân chuyển nội bộ” nhưng phải đảm bảo hàng hóa vẫn phục vụ cho mục đích được ưu đãi (sản xuất hàng XK). Nếu MMTB DNCX B mua về để cho thuê lại, KD nội địa… thì buộc phải CMĐSD.
“Chỉ lưu chứng từ là đủ” → Sai. Khoản 2 Điều 79 yêu cầu DNCX lựa chọn một trong hai hình thức (CMĐSD hoặc XNK). Không có hình thức thứ 3 là “chỉ lưu giữ”.
Disclaimer: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật hiện hành (tháng 8/2026). Doanh nghiệp nên đối chiếu trực tiếp với Chi cục Hải quan quản lý DNCX A để xác nhận lại trước khi thực hiện, vì mỗi địa phương có thể có cách vận dụng linh hoạt khác nhau.
Bạn có thể cho mình biết thêm: MMTB này thuộc loại gì (mã HS dự kiến), và DNCX B mua về để dùng trực tiếp cho sản xuất hay cho mục đích khác? Mình sẽ giúp bạn phân định chính xác hơn về mức thuế suất cũng như nguy cơ bị truy thu khi quyết toán nhé!