Nhập Khẩu Thức Ăn Thủy Sản Chứa Tiền Chất: Bài Toán Chồng Chéo Quản Lý Chuyên Ngành & Rủi Ro Lưu Bãi

TÀI NGUYÊN & CÔNG NGHỆ Case Study
,
1

Chào anh chị em,

Việc nhập khẩu hàng hóa có chứa các thành phần hóa chất nhạy cảm luôn tiềm ẩn rủi ro phát sinh chi phí khổng lồ nếu doanh nghiệp (DN) không nắm rõ quy định về quản lý chuyên ngành. Dưới đây là một tình huống thực tế về việc nhập khẩu thức ăn thủy sản có chứa tiền chất, sự chồng chéo giữa các Bộ và cách cơ quan Hải quan phản hồi.

1. Bối Cảnh Sự Việc

  • Doanh nghiệp: Công ty TNHH An Tín Việt Nam.

  • Sản phẩm nhập khẩu: Sản phẩm PROTACID PREMIUM (dùng trong nuôi trồng thủy sản).

  • Thành phần đáng chú ý: Chứa hỗn hợp axit hữu cơ, trong đó có Formic acid (Mã CAS: 64-18-6) và Acetic acid (Mã CAS: 64-19-7) với hàm lượng >5%.

  • Vấn đề phát sinh: Lô hàng bị ách tắc tại cảng, phát sinh chi phí lưu container, lưu kho bãi rất lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh.

2. Nút Thắt Pháp Lý (Vướng Mắc Của Doanh Nghiệp)

Sự ách tắc bắt nguồn từ việc xác định Cơ quan quản lý chuyên ngành đối với 2 hóa chất trên:

  • Theo Nghị định 57/2022/NĐ-CP: Axit Formic và Axit Acetic (>5%) thuộc danh mục IV, là hàng hóa nhập khẩu do Bộ Công Thương quản lý.

  • Tuy nhiên, theo quy định mới (Nghị định 26/2026/NĐ-CP và NĐ 28/2026/NĐ-CP): Hóa chất/tiền chất sử dụng trong lĩnh vực nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản lại thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Cụ thể là Bộ Nông nghiệp ban hành danh mục và quản lý nhà nước các chất ma túy, tiền chất dùng trong nông nghiệp).

Sự gián đoạn trong việc hiểu và áp dụng chính sách giữa mục đích sử dụng thực tế (thủy sản) và bản chất hàng hóa (tiền chất) đã khiến lô hàng không thể thông quan suôn sẻ.

3. Hành Động Của Doanh Nghiệp (Giải pháp “Gỡ Rối”)

Để tự cứu mình khỏi phí lưu bãi, Công ty An Tín đã thực hiện các bước:

  1. Xin xác nhận từ cơ quan chuyên ngành (Cục Thủy sản và Kiểm ngư): Xin được Công văn số 1637/TSKN-GTATS (ngày 15/05/2026) xác nhận rằng Axit Formic và Axit Acetic thuộc danh mục được phép nhập khẩu dùng trong thủy sản theo Thông tư 16/2026/TT-BNNMT.

  2. Đăng ký kiểm tra chất lượng: Thực hiện đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng nhập khẩu tại Trung tâm Khảo nghiệm, Kiểm nghiệm, Kiểm định Thủy sản.

  3. Cam kết mục đích sử dụng: Trình bày rõ ràng thành phần, cam kết chỉ sử dụng cho nuôi trồng thủy sản và gửi Công văn (Số 0505/2026/ATVN ngày 20/05/2026) lên thẳng Cục Giám sát Quản lý về Hải quan xin tháo gỡ.

4. Phản Hồi Từ Cơ Quan Hải Quan

Ngày 05/06/2026, Cục Hải quan (Ban Giám sát quản lý) đã có công văn phúc đáp số 17199/CHQ-GSQL. Thay vì đưa ra chỉ đạo thông quan trực tiếp, cơ quan Hải quan hướng dẫn nguyên tắc “thực hiện theo quy định của pháp luật”:

  • Về chính sách: Tuân thủ Luật Chăn nuôi, Luật Thủy sản, Luật Phòng chống ma túy và đặc biệt là Nghị định số 28/2026/NĐ-CP về danh mục chất ma túy và tiền chất.

  • Về thủ tục hải quan: Tuân thủ Luật Hải quan và các Thông tư, Nghị định liên quan đến thủ tục hải quan hiện hành (Thông tư 38/2015, 39/2018, 121/2025,…).

  • Kết luận: Cơ quan Hải quan đề nghị DN đối chiếu thực tế hàng hóa với quy định. Trường hợp vẫn vướng mắc về chính sách quản lý, đề nghị DN liên hệ trực tiếp cơ quan quản lý chuyên ngành (các Bộ) để được hướng dẫn.

5. Bài Học Thực Chiến Rút Ra

Từ case study này, anh em làm nghề thủ tục hải quan và logistics cần lưu ý:

  • Check kỹ thành phần & Mã CAS trước khi nhập: Đừng chỉ nhìn tên thương mại (PROTACID PREMIUM) hay công dụng (thức ăn thủy sản). Việc soi kỹ bảng thành phần, đối chiếu mã CAS với các danh mục tiền chất (đặc biệt là Nghị định 57 và các cập nhật mới) là bắt buộc.

  • Hiểu rõ “Mục đích sử dụng” vs “Bản chất hàng hóa”: Dù hàng dùng cho Nông nghiệp/Thủy sản, nhưng nếu chứa hóa chất là Tiền chất, sẽ rất dễ rơi vào vùng giao thoa quản lý giữa Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp. Cần chuẩn bị sẵn các văn bản phân định thẩm quyền (như NĐ 26/2026, NĐ 28/2026) để giải trình với cán bộ tiếp nhận.

  • Xin giấy phép/Xác nhận trước khi hàng về: Không nên để hàng cập cảng mới chạy đi xin công văn xác nhận của Cục Thủy sản như trong trường hợp này. Chi phí lưu container, lưu bãi, cắm điện (nếu có) trong 15-20 ngày chờ công văn sẽ ăn mòn toàn bộ lợi nhuận của lô hàng.

Anh chị em từng gặp vướng mắc tương tự với các sản phẩm chứa tiền chất công nghiệp nhưng dùng cho nông nghiệp chưa? Cùng thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm xử lý bên dưới nhé!

Tải văn bản: https://drive.google.com/file/d/1sEnFRR8Ku0sAQbJcwsqIRfKPmQNKlkKw/view?usp=drive_link