Chào anh chị em,
Gần đây cộng đồng XNK hóa chất đang khá đau đầu với vấn đề khai báo thành phần hóa chất nhập khẩu. Hôm nay mình chia sẻ tóm tắt nội dung Công văn số 7786/BTC-CHQ (ngày 09/06/2026) của Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Công văn này giải quyết trực tiếp kiến nghị của Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) về nguy cơ lộ bí mật kinh doanh khi làm thủ tục hải quan.
Anh chị em làm hàng hóa chất tham khảo ngay nhé!
1. Nguồn cơn sự việc: Doanh nghiệp sợ lộ bài, Hải quan sợ buôn lậu
-
Từ phía Doanh nghiệp (USABC phản ánh): Một số đơn vị hải quan yêu cầu doanh nghiệp phải khai báo 100% thông tin thành phần hóa chất khi nhập khẩu. Điều này dẫn đến nguy cơ làm lộ bí mật thương mại và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của nhà sản xuất.
-
Từ phía Cơ quan Hải quan: * Nhiều doanh nghiệp khai báo tên hàng rất chung chung như: “chemical mixture” (hỗn hợp), “additive” (phụ gia), “cleaning preparation”… Việc khai báo sơ sài này làm tiềm ẩn nguy cơ gian lận, trốn tránh xin giấy phép, đặc biệt là với các tiền chất ma túy (số liệu năm 2025 cho thấy lượng nhập Toluene, MEK, Acetone rất lớn).
- Bất cập về giám định: Quy định hiện hành cho phép miễn trừ giấy phép với hóa chất có nồng độ dưới hạn mức (<0,1%, <1%, <5%). Tuy nhiên, thực tế chưa có tổ chức giám định nào (kể cả SGS hay Vinacontrol) đủ phương tiện để xác định chính xác các hàm lượng siêu nhỏ này để làm cơ sở cho hải quan thông quan.
2. Đề xuất tháo gỡ của Bộ Tài chính
Để cân bằng giữa việc tạo thuận lợi thương mại (bảo vệ bí mật kinh doanh) và quản lý nhà nước, Bộ Tài chính đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các Bộ ngành như sau:
Đối với Bộ Công Thương:
-
Sửa đổi Nghị định 26/2026/NĐ-CP: Rà soát lại thời điểm khai báo hóa chất (hiện đang gây ách tắc thời gian thông quan do thủ tục thuần túy là thông báo, không có phê duyệt).
-
Làm rõ khái niệm: Cần có quy định phân biệt rõ ràng giữa “hỗn hợp chất” và “sản phẩm/hàng hóa có chứa hóa chất”.
-
Bảo mật thông tin (CBI): Kiến nghị nghiên cứu áp dụng cơ chế bảo mật thông tin kinh doanh (CBI) theo tiêu chuẩn quốc tế (như khuyến nghị của APEC). Doanh nghiệp sẽ cung cấp thông tin mật cho một hệ thống có độ bảo mật cao, hải quan có thể tra cứu để kiểm soát mà không làm lộ công thức của doanh nghiệp.
-
Chuyển đổi phương thức: Chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” để giảm kẹt hàng tại cảng.
Đối với Cơ quan Hải quan (Bộ Tài chính tự chỉ đạo nội bộ):
-
Tôn trọng nguyên tắc tự khai tự chịu trách nhiệm: Chỉ đạo các Chi cục Hải quan tăng cường thu thập thông tin, đánh giá rủi ro. Không được yêu cầu doanh nghiệp nộp/xuất trình bổ sung chứng từ ngoài quy định.
-
Chỉ kiểm tra khi có nghi ngờ: Chỉ khi có cơ sở nghi ngờ hàng hóa thuộc diện cấm, hạn chế mà doanh nghiệp khai báo gian dối (khai không thuộc diện này) thì Hải quan mới yêu cầu cung cấp tài liệu kỹ thuật, hoặc tiến hành phân tích phân loại.
-
Tăng cường phối hợp: Những lô hàng rủi ro cao nhưng chưa đủ cơ sở yêu cầu bổ sung hồ sơ sẽ được thông quan, sau đó Hải quan phối hợp với Bộ Công Thương, Bộ Công an để quản lý, kiểm tra chặt chẽ khâu sau thông quan.
TÓM LẠI CHO DOANH NGHIỆP: Sắp tới, áp lực về việc phải khai báo “tuốt tuồn tuột” 100% công thức hóa chất tại cửa khẩu có thể sẽ giảm bớt nếu cơ chế bảo mật (CBI) và nguyên tắc hậu kiểm được áp dụng triệt để. Tuy nhiên, anh chị em khai báo hải quan cũng tuyệt đối tránh dùng các từ ngữ chung chung (như phụ gia, hỗn hợp hóa chất…) trên tờ khai để tránh bị hệ thống phân luồng rủi ro, đưa vào diện tình nghi buôn lậu tiền chất nhé.
Mọi người có ai đang gặp vướng mắc về vấn đề này không? Chia sẻ trường hợp của mình dưới đây nhé!
Tải văn bản: https://drive.google.com/file/d/1Oui9LPbmJUCg8Cyzo_8XLM8FWncK7iNg/view?usp=drive_link