Nhập khẩu hàng hóa có yêu cầu giám sát shtt & bài học từ lô ổ cứng seagate giả

TÀI NGUYÊN & CÔNG NGHỆ Case Study
1

Chào anh chị em,

Câu chuyện bản quyền và Sở hữu trí tuệ (SHTT) khi nhập khẩu hàng hóa luôn là một vấn đề nóng, chứa đựng nhiều rủi ro nếu doanh nghiệp không nắm chắc luật.

Hôm nay, mình xin tóm tắt lại một Case Study thực tế về việc Hải quan tạm giữ lô ổ cứng Seagate nghi giả mạo nhãn hiệu, đồng thời phân tích các tình huống pháp lý liên quan để anh em cùng rút kinh nghiệm khi làm hàng nhé!

1. Tóm tắt sự việc: Lô ổ cứng Seagate giả nhãn hiệu

  • Bối cảnh: Nhãn hiệu Seagate đã có văn bản yêu cầu cơ quan Hải quan giám sát về SHTT đối với các hàng hóa nhập khẩu mang thương hiệu của họ.

  • Phát hiện: Trong quá trình làm thủ tục hải quan cho một lô hàng nhập khẩu, cán bộ Hải quan phát hiện lô ổ cứng có dấu hiệu nghi vấn làm giả nhãn hiệu Seagate.

  • Xử lý bước 1: Hải quan lập tức gửi thông báo cho bên được ủy quyền của chủ sở hữu nhãn hiệu Seagate tại Việt Nam.

  • Xử lý bước 2: Sau khi nhận thông báo, bên được ủy quyền đã chính thức có văn bản đề nghị cơ quan Hải quan tạm dừng làm thủ tục cho lô hàng này.

  • Kết quả: Cơ quan Hải quan tiến hành làm việc với các bên liên quan, qua xác minh đối chiếu đã kết luận chính thức: Lô hàng hóa trên là hàng giả nhãn hiệu.

2. Cơ sở pháp lý trọng tâm

Để hiểu rõ tại sao Hải quan và các bên lại có thẩm quyền và quy trình làm việc như trên, anh em cần nắm vững các văn bản pháp lý sau:

  • Thông tư 13/2015/TT-BTC (Điều 9, Điều 10): Quy định chi tiết về việc tạm dừng làm thủ tục hải quan theo yêu cầu của chủ thể quyền SHTT hoặc bên được ủy quyền.

  • Nghị định 65/2023/NĐ-CP (Điều 103): Quy định về thủ tục chủ động tạm dừng làm thủ tục hải quan của cơ quan Hải quan.

  • Thông tư 06/2026/TT-BTC: Bổ sung Điều 10a vào sau Điều 10 của Thông tư 13/2015/TT-BTC. Thông tư mới của năm 2026 này nhằm hướng dẫn cụ thể về thủ tục Hải quan chủ động tạm dừng theo quy định tại Điều 103 Nghị định 65/2023 nêu trên.

3. Phân tích & Diễn giải các tình huống thực tế

Từ Case Study và cơ sở pháp lý trên, khi nhập khẩu hàng hóa liên quan đến thương hiệu, chúng ta sẽ gặp 3 tình huống chính như sau:

Tình huống 1 (TH1): Tạm dừng theo yêu cầu (Áp dụng như Case Seagate) Khi hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng đang được bảo hộ SHTT và đã có yêu cầu giám sát từ trước. Trong quá trình làm thủ tục, nếu Hải quan thấy nghi vấn sẽ thông báo cho bên chủ thể/bên ủy quyền (Bên A). Nếu Bên A nộp đủ hồ sơ và có yêu cầu tạm dừng, Hải quan sẽ ban hành quyết định tạm dừng làm TTHQ để xác minh, đồng thời yêu cầu các bên liên quan cung cấp chứng từ, tài liệu chứng minh.

Tình huống 2 (TH2): Hải quan CHỦ ĐỘNG tạm dừng Trường hợp hàng hóa không có yêu cầu giám sát SHTT từ chủ thương hiệu, nhưng trong quá trình làm thủ tục, Hải quan có đủ căn cứ để nghi ngờ hàng giả/hàng vi phạm. Lúc này, Hải quan sẽ chủ động tạm dừng TTHQ theo Điều 103 NĐ 65/2023 và Điều 10a Thông tư 06/2026/TT-BTC. Lưu ý: Quy định này đã có từ lâu nhưng đến năm 2026 mới có Thông tư 06 hướng dẫn chi tiết. Ở trường hợp này, nếu sau khi xác minh mà chủ hàng làm ăn chân chính (hàng thật, không vi phạm), cơ quan Hải quan sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường các thiệt hại phát sinh cho doanh nghiệp.

Tình huống 3 (TH3): Nhập khẩu song song (Hợp pháp) Nếu hàng hóa nhập khẩu không rơi vào TH1 và TH2, doanh nghiệp hoàn toàn có thể nhập khẩu bình thường mà không cần phải chứng minh nguồn gốc hàng hóa (ví dụ: không cần nộp giấy ủy quyền của hãng). Điều này áp dụng ngay cả khi hàng hóa đó đang được bảo hộ hoặc phân phối độc quyền bởi một đơn vị khác tại thị trường Việt Nam. Được pháp luật công nhận, đây gọi là hoạt động Nhập khẩu song song.

Ví dụ thực tế cho TH3: Giả sử SAIC là đơn vị phân phối độc quyền ô tô nhãn hiệu MG tại Việt Nam. Có một showroom A (đáp ứng đủ điều kiện nhập khẩu ô tô theo quy định), họ sang nước ngoài mua ô tô nhãn hiệu MG hợp pháp, sau đó nhập khẩu về Việt Nam để bán. => Hành động này KHÔNG vi phạm SHTT. Lý do là vì khi hàng hóa (chiếc xe MG) đã được đưa ra thị trường ở nước ngoài bởi chính chủ thể quyền, thì mặc nhiên họ đã “cạn kiệt quyền” kiểm soát đối với chính sản phẩm cụ thể đó.

Kết luận: Qua bài học từ lô hàng Seagate, anh em khi làm hàng thương hiệu cần Check kỹ xem nhãn hiệu đó có đang yêu cầu giám sát SHTT tại Việt Nam hay không để chuẩn bị sẵn chứng từ (nếu là hàng Auth), hoặc tránh xa nếu là hàng Fake để không bị vướng vào rủi ro pháp lý, kẹt hàng, lưu kho bãi nhé!

Anh chị em từng gặp case nào bị Hải quan “tuýt còi” vì lỗi SHTT chưa? Cùng chia sẻ dưới phần bình luận nhé!

(Nguồn tham khảo sự việc: Báo Chính Phủ): Hải quan tạm giữ lô ổ cứng nghi vi phạm quyền sở hữu trí tuệ

1 Lượt thích