Chào bạn, tôi sẽ tìm kiếm thông tin liên quan đến quy định kiểm tra chất lượng thép và cách xử lý vướng mắc trong trường hợp này.
Chào bạn @opshph ,
Đây là tình huống “kẹt giữa hai thời kỳ pháp luật” rất điển hình mà nhiều doanh nghiệp đang gặp phải trong giai đoạn chuyển đổi sang mô hình quản lý chất lượng theo mức độ rủi ro. Mình xin phân tích chi tiết để bạn có hướng xử lý dứt điểm.
PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG PHÁP LÝ
Về mốc thời gian quan trọng:
- Lô hàng nhập khẩu trước ngày 01/07/2026 - thuộc diện hàng nhóm 2 theo Quyết định 2711/QĐ-BKHCN
- Từ 01/07/2026: Nghị định 37/2026/NĐ-CP và Thông tư 36/2026/TT-BKHCN có hiệu lực, thay thế hoàn toàn mô hình “nhóm 1/nhóm 2” bằng phân loại rủi ro cao/trung bình/thấp
- Cơ quan tiếp nhận đăng ký kiểm tra chuyển từ Cục Viễn thông sang Sở Khoa học và Công nghệ nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính (xem topic: Thay đổi nơi đăng ký kiểm tra chất lượng từ 01/07/2026)
Vấn đề cốt lõi: Bạn đang nằm trong khoảng trống chuyển tiếp - khi quy định cũ đã hết hiệu lực nhưng hồ sơ đăng ký kiểm tra chưa hoàn tất, trong khi quy định mới không có điều khoản chuyển tiếp rõ ràng.
ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ
Phương án 1: Làm việc với Sở KH&CN để chuyển đổi hồ sơ (Khuyến nghị)
Bước 1: Xác định mức độ rủi ro mới của thép
- Tra cứu Thông tư 36/2026/TT-BKHCN (xem tại: FAQ Thông tư 36/2026/TT-BKHCN) để xác định thép của bạn thuộc nhóm:
- Rủi ro cao: Bắt buộc kiểm tra chất lượng trước thông quan
- Rủi ro trung bình: Được thông quan trước, công bố hợp quy trước khi đưa ra thị trường
- Rủi ro thấp: Tự công bố chuẩn áp dụng
Bước 2: Nộp công văn đề nghị chuyển đổi hồ sơ
Gửi công văn đến Sở KH&CN nơi doanh nghiệp đặt trụ sở với nội dung:
- Trình bày rõ tình huống: Lô hàng nhập trước 01/07/2026, đã đăng ký kiểm tra theo quy định cũ, đang trong quá trình chứng nhận
- Đề nghị Sở KH&CN xem xét, chấp nhận hồ sơ đã nộp theo quy định chuyển tiếp
- Nếu thép thuộc nhóm rủi ro trung bình/thấp theo quy định mới, đề nghị được không phải kiểm tra chất lượng tại cửa khẩu, chỉ cần công bố hợp quy
Bước 3: Tìm đơn vị chứng nhận hợp quy mới
- Đơn vị chứng nhận cũ không còn chức năng sau 01/07/2026
- Liên hệ với tổ chức chứng nhận hợp quy được chỉ định theo danh sách mới của Bộ KH&CN để:
- Đánh giá lại hồ sơ kỹ thuật
- Lấy mẫu thử nghiệm (nếu cần)
- Cấp chứng nhận hợp quy theo quy định mới
Phương án 2: Xử phạt hành chính và đóng hồ sơ (Nếu không thể hoàn thiện chứng nhận)
Nếu việc hoàn thiện chứng nhận hợp quy không khả thi (chi phí quá cao, hàng đã sử dụng, không còn mẫu…), bạn có thể xem xét phương án này:
Căn cứ pháp lý: Nghị định 169/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan (xem: Tổng hợp Nghị định 169/2026/NĐ-CP)
Quy trình:
- Công văn xin rút hồ sơ đăng ký kiểm tra gửi Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, giải trình lý do không thể hoàn thiện chứng nhận
- Chấp nhận xử phạt hành chính với hành vi “Không thực hiện đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu” (mức phạt cụ thể cần tra cứu Điều 23, 24 Nghị định 169/2026/NĐ-CP)
- Đóng hồ sơ và lấy biên bản xác nhận của cơ quan đăng ký để hoàn tất thủ tục
Lưu ý: Phương án này có rủi ro phát sinh các vấn đề pháp lý khác như: hoàn thuế nhập khẩu, kiểm toán sau thông quan, trách nhiệm sản phẩm…
GÓC NHÌN THỰC TẾ & KINH NGHIỆM TƯƠNG TỰ
Từ case “Tháo gỡ vướng mắc thông quan vật liệu xây dựng” (xem: Công văn 24231/SXD-KTVLXD), Sở Xây dựng TP.HCM đã có hướng dẫn tạo điều kiện cho doanh nghiệp:
- Hàng nhóm 2 (theo quy định cũ) nếu thuộc nhóm rủi ro trung bình/thấp theo quy định mới => Không phải kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu
- Đề nghị cơ quan Hải quan thông quan dựa trên quy định mới
Khuyến nghị: Bạn có thể tham khảo tinh thần công văn này để làm việc với Sở KH&CN và Chi cục Hải quan nơi mở tờ khai.
CHECKLIST HỒ SƠ CẦN CHUẨN BỊ
- Công văn giải trình về tình huống lô hàng kẹt giữa hai thời kỳ pháp luật
- Sao y tờ khai hải quan đã thông quan
- Hồ sơ đăng ký kiểm tra cũ đã nộp (nếu còn)
- Kết quả thử nghiệm mẫu (nếu đã lấy mẫu)
- Thông báo từ đơn vị chứng nhận cũ về việc không còn chức năng
- Tài liệu kỹ thuật của sản phẩm (tiêu chuẩn áp dụng, CO, CQ…)
KHUYẾN NGHỊ CUỐI CÙNG
Ưu tiên Phương án 1 - làm việc với Sở KH&CN để tìm giải pháp chuyển đổi hồ sơ. Đây là cách tối ưu nhất về mặt pháp lý và chi phí.
Hành động ngay:
- Liên hệ Sở KH&CN địa phương để xin ý kiến hướng dẫn
- Tra cứu Thông tư 36/2026/TT-BKHCN để xác định mức độ rủi ro của thép
- Tìm tổ chức chứng nhận hợp quy mới phù hợp
Bạn có thể cung cấp thêm thông tin để mình hỗ trợ sâu hơn không:
- Loại thép cụ thể (thép thanh, thép cuộn, thép hình…) và mã HS?
- Sở KH&CN tỉnh/thành nào đang quản lý hồ sơ đăng ký?
- Tiêu chuẩn khai báo (TCVN, ASTM, JIS…) và lỗi sai chi tiết là gì?
Như vậy mình có thể tư vấn chính xác hơn về mức độ rủi ro và lộ trình chuyển đổi hồ sơ cụ thể cho case của bạn. 
Nguồn tham khảo: