Chào mọi người,
Thời gian gần đây, việc kiểm tra nhãn mác hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt là các quy định liên quan đến sở hữu trí tuệ đang được cơ quan Hải quan và Quản lý thị trường siết rất chặt. Thông qua một số công văn hướng dẫn mới nhất (điển hình như Công văn số 15354/CHQ-GSQL ngày 16/04/2026 phúc đáp cho Unilever Việt Nam), mình xin tổng hợp lại một số lưu ý cực kỳ quan trọng về vị trí dán nhãn và rủi ro khi in ký hiệu ® (Registered) trên bao bì để các anh em làm nghề tránh bị phạt oan.
1. Quy định về vị trí thể hiện nhãn hàng hóa
Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu thường lúng túng khi bao bì gốc đã in sẵn rất nhiều thông tin, dẫn đến việc dán nhãn phụ bị khuất hoặc sai quy cách. Theo hướng dẫn mới nhất (căn cứ Khoản 1 Điều 36 Nghị định 37/2026/NĐ-CP):
Tính dễ quan sát: Nhãn hàng hóa bắt buộc phải được thể hiện trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm ở vị trí khi quan sát có thể nhận biết được dễ dàng, đầy đủ các nội dung quy định mà tuyệt đối không phải tháo rời các chi tiết hay các phần của hàng hóa.
Phân bổ thông tin: Những nội dung bắt buộc không nhất thiết phải dồn hết vào một chỗ. Doanh nghiệp có thể ghi ở các vị trí khác nhau trên hàng hóa, nhưng mấu chốt vẫn là đảm bảo quan sát được đầy đủ mà không cần tháo dỡ.
Lời khuyên: Khi thiết kế hoặc dán nhãn phụ cho hàng nhập, anh em logistics cần làm việc chặt chẽ với kho bãi để dán đúng mặt phẳng dễ thấy nhất, tránh dán đè lên các cảnh báo an toàn hoặc thông tin bắt buộc của bao bì gốc.
2. Ký hiệu ® (Registered) - Dùng sai là rước họa vào thân
Nhiều nhãn hàng quốc tế có thói quen in logo kèm chữ ® (Registered Trademark) trên bao bì toàn cầu. Tuy nhiên, khi nhập khẩu về Việt Nam, đây lại là một “cạm bẫy” pháp lý lớn.
Bản chất của ký hiệu ®: Ký hiệu này có nghĩa là nhãn hiệu đã được đăng ký bảo hộ chính thức tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền (ở Việt Nam là Cục Sở hữu trí tuệ).
Vấn đề phát sinh: Nếu sản phẩm nhập khẩu có in chữ ® trên bao bì nhưng nhãn hiệu đó chưa được cấp văn bằng bảo hộ tại Việt Nam, cơ quan chức năng có quyền khép doanh nghiệp vào lỗi vi phạm: Chỉ dẫn sai lệch về tình trạng pháp lý của quyền sở hữu trí tuệ.
Phân biệt với ™ (Trademark): Nếu nhãn hiệu đang trong quá trình nộp đơn chờ duyệt hoặc chưa đăng ký, chỉ nên sử dụng ký hiệu ™ (thể hiện đây là nhãn hiệu thương mại mà doanh nghiệp đang sử dụng), thay vì ®.
3. Rủi ro pháp lý và Mức xử phạt nghiêm khắc
Các hình thức xử phạt hiện nay không chỉ dừng lại ở cảnh cáo mà còn đánh rất mạnh vào kinh tế và lưu thông hàng hóa:
Đình chỉ thông quan & Tạm giữ: Hàng hóa có dấu hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ (như in logo của hãng khác, hoặc dùng sai ký hiệu bảo hộ) sẽ bị Hải quan giữ lại để xác minh.
Xử phạt hành chính nặng: Theo các quy định hiện hành về hàng hóa giả mạo nhãn hiệu (sản xuất, nhập khẩu, buôn bán, tàng trữ), mức phạt tiền là rất lớn.
Phạt tẩu tán tang vật: Nếu lô hàng đang bị niêm phong, tạm giữ để điều tra mà doanh nghiệp tự ý tiêu thụ hoặc tẩu tán, mức phạt tiền có thể lên đến 30 triệu đồng (theo Nghị định 46/2024/NĐ-CP sửa đổi).
4. Giải pháp an toàn cho Doanh nghiệp nhập khẩu
Để tránh việc lô hàng bị kẹp tại cảng hoặc bị Quản lý thị trường phạt sau khi thông quan, các doanh nghiệp cần lưu ý:
1 Kiểm tra chéo cơ sở dữ liệu IP: Trước khi ký hợp đồng nhập khẩu, hãy tra cứu xem nhãn hiệu của nhà cung cấp đã được bảo hộ tại Việt Nam chưa (tra cứu trên thư viện số của Cục SHTT).
2 Xử lý bao bì có sẵn chữ ®: Nếu bao bì gốc của nước ngoài có in sẵn chữ ® nhưng tại Việt Nam chưa được bảo hộ, doanh nghiệp phải yêu cầu đối tác che/xóa chữ ® trước khi xuất hàng, hoặc có phương án dán nhãn phụ che kín ký hiệu này (tuy nhiên cách dán đè đôi khi vẫn bị làm khó, tốt nhất là xử lý từ gốc).
3 Tư vấn pháp lý trước khi in ấn: Đối với hàng OEM/Gia công ở nước ngoài mang về Việt Nam, tuyệt đối chỉ in chữ ® khi đã cầm chắc Văn bằng bảo hộ trong tay.
Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp các anh em cẩn trọng hơn trong việc duyệt maquette bao bì và làm thủ tục nhập khẩu. Bác nào đã từng “ăn hành” vì lỗi chữ ® này rồi thì để lại bình luận chia sẻ thêm kinh nghiệm thực tế để mọi người cùng học hỏi nhé!
Tài liệu tham khảo chi tiết: CHINH SACH MAT HANG - Google Drive