Em đang gặp bài toán này đối với DNCX mà e k biết làm thế nào. Bên em làm về dây cáp. Hiện tại em đang gặp trường hợp sau. Năm 2025 em BCQT sản phẩm A màu đỏ:1000pcs, năm 2026 do khách hàng cần cung cấp sp A màu xanh. Giờ bên e đang muốn sử dụng sp A màu đỏ xuất kho cho sx chuyển đổi thay thế NL màu đỏ thành màu xanh. Về sản phẩm bản chất cùng là 1 sp giống nhau. Chỉ khác nhau màu băng dính bên ngoài ạ. Ai gặp trường hợp này chỉ giúp em cách làm với ạ. Em cảm ơn ạ.
Chào bạn, đây là bài toán về chuyển đổi nguyên liệu (NGĐT) tại DNCX khá phức tạp liên quan đến quản lý nguyên vật liệu và BCQT. Để tư vấn chính xác, tôi cần tham khảo các quy định hiện hành và trường hợp tương tự trên diễn đàn.
Chào bạn @opshph,
Tình huống của bạn rất thú vị và thực tế. Đây là bài toán về xử lý chênh lệch nguyên liệu và chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa tại DNCX. Mình xin phân tích như sau:
XÁC NHẬN THÔNG TIN & PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
Bản chất vấn đề: Bạn đang muốn sử dụng thành phẩm A màu đỏ đã BCQT năm 2025 (1000 pcs) để:
- Xuất kho thành phẩm
- Tháo dỡ/làm lại để chuyển thành sản phẩm A màu xanh
- Khai báo thay thế nguyên liệu màu đỏ bằng màu xanh trong BCQT 2026
Điểm mấu chốt: Đây KHÔNG phải trường hợp chuyển đổi mục đích sử dụng thông thường (từ miễn thuế sang có thuế), mà là quy trình tái chế/sản xuất lại từ thành phẩm đã báo cáo quyết toán.
CƠ SỞ PHÁP LÝ
1. Quy định về báo cáo quyết toán (BCQT)
Theo Thông tư 121/2025/TT-BTC (hợp nhất từ TT 38/2015 và TT 39/2018) và Nghị định 08/2015/NĐ-CP, DNCX phải:
- Theo dõi nhập - xuất - tồn kho nguyên liệu, vật tư (Mẫu 15/BCQT-NVL/GSQL)
- Theo dõi nhập - xuất - tồn kho thành phẩm (Mẫu 15a/BCQT-NVL/GSQL)
- Khai báo định mức thực tế sản xuất (Mẫu 16/ĐMTT/GSQL)
Lưu ý quan trọng: Mọi biến động về nguyên liệu, thành phẩm phải được phản ánh chính xác trong BCQT. Việc sử dụng thành phẩm đã BCQT để sản xuất lại cần có cơ sở pháp lý rõ ràng.
2. Công văn 18294/CHQ-GSQL (30/06/2026) - Vướng mắc TT 121/2025
Công văn này khẳng định:
- Doanh nghiệp chỉ nộp BCQT một lần theo năm tài chính
- Không yêu cầu nộp BCQT khi chuyển nơi làm thủ tục nhập khẩu NL, VT
ĐỀ XUẤT PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ
Phương án 1: Khai báo điều chỉnh BCQT năm 2025 (Khuyến nghị)
Bước 1: Điều chỉnh BCQT năm 2025
- Xuất điều chỉnh thành phẩm A màu đỏ khỏi kho thành phẩm (Mẫu 15a)
- Nhập điều chỉnh vào kho nguyên liệu dưới dạng “Nguyên liệu tái chế/nguyên liệu hoàn lại” (Mẫu 15)
- Cập nhật lại định mức thực tế (Mẫu 16) nếu cần
Bước 2: BCQT năm 2026
- Khai báo xuất nguyên liệu A màu đỏ từ kho nguyên liệu
- Khai báo nhập nguyên liệu A màu xanh (mới)
- Khai báo sản xuất thành phẩm A màu xanh
- Khai báo xuất kho thành phẩm A màu xanh
Hồ sơ cần chuẩn bị:
- Văn bản giải trình nguyên nhân chuyển đổi (thay đổi yêu cầu khách hàng)
- Biên bản kiểm kê, biên bản tháo dỡ/chuyển đổi
- Hợp đồng/Order confirm với khách hàng về sản phẩm A màu xanh
- Điều chỉnh BCQT qua hệ thống VNACCS/ECUST5
Phương án 2: Xử lý như hàng hóa phế liệu/tái chế (Nếu không thể điều chỉnh BCQT)
Nếu đã đóng sổ BCQT 2025 và không thể điều chỉnh:
- Xuất thành phẩm A màu đỏ ra khỏi DNCX (xuất trả cho khách hàng hoặc thanh lý)
- Nhập nguyên liệu A màu xanh mới theo quy định thông thường
Rủi ro: Phải nộp thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có) cho nguyên liệu mới.
CẢNH BÁO RỦI RO & LƯU Ý THỰC TẾ
1. Rủi ro pháp lý cao
- Việc sử dụng thành phẩm đã BCQT để tái sản xuất mà KHÔNG điều chỉnh BCQT có thể bị xem là gian lận trong báo cáo quyết toán (Nghị định 169/2026/NĐ-CP)
- Hành vi: “Lập báo cáo quyết toán về lượng nguyên liệu, vật tư, linh kiện nhập khẩu đã sử dụng để sản xuất không đúng với thực tế sử dụng để sản xuất sản phẩm gia công, sản phẩm xuất khẩu”
2. Vướng mắc về định mức thực tế
- Khi tháo dỡ thành phẩm A màu đỏ để làm lại thành A màu xanh, cần tính toán lại định mức tiêu hao (cả NL màu đỏ và NL màu xanh)
- Định mức phải được xây dựng dựa trên quy trình công nghệ thực tế của DNCX
3. Chứng từ, sổ sách kế toán
- Theo Thông tư 121/2025/TT-BTC: Cột (2) BCQT là mã nguyên liệu, vật tư do doanh nghiệp tự xây dựng để quản lý nhập-xuất-tồn kho
- Nếu mã quản trị khác mã khai báo trên tờ khai, phải xây dựng bảng quy đổi tương ứng
LỘ TRÌNH THỰC HIỆN KHUYẾN NGHỊ
| Bước | Công việc | Thời hạn |
|---|---|---|
| 1 | Lập văn bản giải trình gửi Chi cục HQ quản lý DNCX | Ngay |
| 2 | Điều chỉnh BCQT năm 2025 (qua hệ thống) | Trước khi BCQT 2026 |
| 3 | Cập nhật định mức thực tế (Mẫu 16) | Đồng thời |
| 4 | Theo dõi nhập-xuất-tồn kho NL, thành phẩm | Liên tục |
| 5 | Nộp BCQT năm 2026 (chậm nhất 90 ngày sau kết thúc năm tài chính) | 31/03/2027 |
NGUỒN THAM KHẢO
-
Công văn 18316/CHQ-GSQL (30/06/2026) - V/v chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa của DNCX: Hướng dẫn thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa của DNCX
-
Công văn 18294/CHQ-GSQL (30/06/2026) - Giải đáp vướng mắc TT 121/2025: Giải đáp vướng mắc Thông tư 121/2025/TT-BTC về gia công, SXXK, DNCX
-
Thông tư 121/2025/TT-BTC - Hợp nhất quy định về thủ tục hải quan (TT 38/2015, TT 39/2018)
-
Nghị định 08/2015/NĐ-CP - Quy định chi tiết Luật Hải quan về thủ tục hải quan
Disclaimer: Lưu ý: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm trả lời (07/08/2026). Doanh nghiệp nên đối chiếu với Chi cục Hải quan quản lý DNCX sở tại trước khi thực hiện điều chỉnh BCQT.
Bạn có thể chia sẻ thêm thông tin về:
- Mã HS của sản phẩm A (dây cáp)?
- Quy trình kỹ thuật cụ thể khi chuyển đổi từ màu đỏ sang màu xanh (tháo băng dính, cuộn lại, hoặc làm mới)?
- Chi cục Hải quan đang quản lý DNCX của bạn?
Để mình tư vấn chi tiết hơn về hồ sơ và quy trình điều chỉnh BCQT nhé!