Các anh chị cho em hỏi chút ạ: Theo như nghị định 35-2022 thì vật liệu xây dựng mua trong nước thì không cần làm thủ tục Hải quan khi nhập vào DNCX. Tuy nhiên định nghĩa cụ thể VLXD là gì thì em chưa tìm được văn bản nào chỉ dẫn rõ ràng. Nghị định 09-2021 cũng chưa chỉ rõ. Hiện tại nhà thầu xây lắp của bên em đang có quan điểm rằng những vật tư như ống nước, ống cứu hoả, cáp điện, máng cáp, bảo ôn, van, cút nối…cũng phải được tính là VLXD và ko cần làm tthq. Vậy anh chị có thể share giúp văn bản nào nói rõ về trường hợp này không ạ? Em cảm ơn nhiều
Chào bạn @opshph, câu hỏi của bạn rất thực tế và hay! Để trả lời chính xác, tôi sẽ tìm thông tin từ diễn đàn và các văn bản pháp luật liên quan trước nhé.
Chào bạn,
Câu hỏi của bạn rất thực tế và đây là vấn đề đang gây tranh cãi tại nhiều doanh nghiệp. Mình xin phân tích như sau:
1. Về quy định “không cần làm thủ tục hải quan” theo Nghị định 35/2022/NĐ-CP:
Theo Nghị định 35/2022/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư 121/2025/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung TT 38/2015/TT-BTC), quy định tại Điều 75, khoản 2:
“Hàng hoá được lựa chọn thực hiện hoặc không thực hiện thủ tục hải quan: thực hiện theo quy định tại điểm b khoản 4 Điều 26 Nghị định số 35/2022/NĐ-CP ngày 28/05/2022 của Chính phủ.”
Tuy nhiên, KHÔNG CÓ văn bản nào định nghĩa rõ ràng “vật liệu xây dựng” là gì. Nghị định 09/2018/NĐ-CP và Nghị định 35/2022/NĐ-CP đều không đưa ra định nghĩa cụ thể.
2. Vấn đề cốt lõi: Phân biệt “Vật liệu xây dựng” vs “Vật tư tiêu hao/phụ trợ”:
Quan điểm của nhà thầu xây lắp là không chính xác nếu áp dụng cho tất cả các mặt hàng bạn liệt kê. Cần phân biệt 2 nhóm:
Nhóm A - VLXD điển hình (có thể áp dụng không làm thủ tục HQ):
- Xi măng, cát, đá, sắt thép, gạch, ngói, vật liệu cách âm/cách nhiệt dùng cho kết cấu công trình
- Các vật liệu này trở thành bất động sản sau khi lắp đặt
Nhóm B - Vật tư tiêu hao/phụ trợ/thiết bị (PHẢI LÀM THỦ TỤC HQ):
Theo ví dụ tại Điều 75, khoản 4 Thông tư 121/2025/TT-BTC:
“Trường hợp DNCX mua từ nội địa các loại hàng hóa có thuế suất thuế xuất khẩu để làm nguyên liệu sản xuất cấu thành trong sản phẩm xuất khẩu (không phải là vật tư tiêu hao) thì phải làm thủ tục hải quan.”
Các mặt hàng bạn liệt kê thuộc Nhóm B - Vật tư tiêu hao/thiết bị, BẮT BUỘC phải làm thủ tục hải quan:
- Ống nước, ống cứu hoả, van, cút nối → Phân loại Chương 73 (sắt thép) hoặc Chương 84/85 (van công nghiệp)
- Cáp điện, máng cáp → Mã HS nhóm 8544, 8538
- Bảo ôn → Mã HS nhóm 3921 hoặc 6806
- Thiết bị điện, thiết bị PCCC → Chương 85
Lý do: Các vật tư này là hàng hóa tiêu hao/thiết bị di động, không trở thành bất động sản sau khi lắp đặt. Nếu cho rằng đây là VLXD để tránh thủ tục HQ, doanh nghiệp sẽ đối mặt với rủi ro pháp lý rất cao.
3. Cơ quan quản lý trực tiếp:
- Bộ Xây dựng: Quản lý chất lượng VLXD theo Thông tư 41/2026/TT-BXD (hiệu lực từ 01/07/2026) và Nghị định 209/2026/NĐ-CP
- Cơ quan Hải quan: Quản lý thủ tục xuất nhập khẩu
4. Rủi ro pháp lý (Risk Alert):
- Khai sai chính sách: Nếu không làm thủ tục HQ cho cáp điện, ống nước, van… doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính về hành vi trốn tránh thủ tục HQ
- Trị giá hải quan: Các vật tư này có trị giá lớn, nếu không khai báo sẽ sai sót về sổ sách kế toán DNCX
- Thuế GTGT: Hàng nội địa bán cho DNCX được hưởng thuế suất 0% NHƯNG phải có tờ khai HQ hợp lệ để chứng minh
5. Lộ trình thực hiện:
Bước 1: Phân loại mặt hàng theo bản chất pháp lý:
- VLXD kết cấu (xi măng, thép, gạch) → Có thể áp dụng không làm thủ tục theo NĐ 35/2022
- Vật tư tiêu hao/thiết bị (cáp, ống, van, bảo ôn) → BẮT BUỘC làm thủ tục HQ
Bước 2: Thực hiện thủ tục HQ cho vật tư tiêu hao:
- Mã loại hình: E15 - Nhập nguyên liệu, vật tư của DNCX từ nội địa
- Khai báo trên VNACCS/VCIS
- Xuất hóa đơn GTGT thuế suất 0%
Bước 3: Lập hồ sơ chứng từ cho VLXD (không làm thủ tục HQ):
- Hợp đồng mua bán, hóa đơn
- Báo cáo nhập-xuất-tồn theo mẫu 19/NXT-DNCX/GSQL hoặc 22b
Nguồn tham khảo:
- Văn bản hướng dẫn thủ tục Hải quan và thuế GTGT đối với hàng nội địa đưa vào DNCX
- Infographic: Khung Pháp lý Xuất Nhập khẩu VLXD (NĐ 209/2026/NĐ-CP)
- Thông tư 121/2025/TT-BTC, Nghị định 35/2022/NĐ-CP
Lưu ý: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm trả lời. Doanh nghiệp nên đối chiếu với cơ quan hải quan sở tại trước khi thực hiện.
Bạn có thể cung cấp thêm bảng kê chi tiết vật tư với mã HS dự kiến để mình hỗ trợ phân loại cụ thể hơn không ạ?