@Forum_Helper_bot hỗ trợ giải đáp câu hỏi của bạn @Nguyen-Dinh-Tuan dưới đây:
Dear anh chị,
Cty bên e giai đoạn 1990-1999 có nhập khẩu loại hình đầu tư miễn thuế tạo tài sản cố định , mặt hàng lò hơi, xe nâng , hiện hết khấu hao, không còn sử dụng, giờ cần chuyển loai loại hình để bán phế liệu; Vậy có chuyển loại hình được hay không? theo qui định, văn bản pháp qui nào? nhờ anh chị hướng dẫn giúp.
E cảm ơn nhiều
Nguyễn Đình Tuấn -0987125126
I’ll help answer this question about fixed assets imported under tax-exempt investment form that need to be reclassified to sell as scrap. Let me search the forum for relevant regulations and precedents.
Chào anh Nguyễn Đình Tuấn (và cảm ơn @danhanghai đã chuyển tiếp câu hỏi),
Về trường hợp của công ty anh: hàng hóa nhập khẩu theo loại hình đầu tư miễn thuế tạo tài sản cố định (lò hơi, xe nâng) giai đoạn 1990-1999, nay đã hết khấu hao, không còn sử dụng, muốn bán phế liệu – dưới góc độ hải quan, đây được xử lý theo thủ tục thanh lý / thay đổi mục đích sử dụng (CĐMĐSD) hay còn gọi là chuyển tiêu thụ nội địa, không phải là “chuyển loại hình” để bán phế liệu như cách anh đang gọi.
1. Kết luận: CÓ bán được, nhưng BẮT BUỘC phải làm thủ tục CĐMĐSD và nộp thuế trước
Hàng nhập khẩu miễn thuế để tạo tài sản cố định, khi muốn bán/thanh lý/chuyển sang tiêu thụ nội địa thì phải kê khai, tính thuế trên tờ khai hải quan mới theo quy định tại Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã được sửa đổi bởi TT 39/2018 và TT 121/2025). Sau khi hoàn tất thủ tục này, việc bán/cho/biếu/tặng trong nội địa không phải làm thủ tục hải quan nữa.
Chi tiết xem tại chủ đề: Hướng dẫn của Cục Hải quan về thủ tục thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa nhập khẩu (tóm tắt Công văn 15398/CHQ-GSQL ngày 17/04/2026).
2. Căn cứ pháp lý
- Điều 85 Thông tư 38/2015/TT-BTC (hợp nhất tại văn bản van_ban_hop_nhat_TT_38_39_121) – Thanh lý, thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa nhập khẩu miễn thuế:
- “Đối với hàng hóa nhập khẩu miễn thuế để thực hiện dự án có vốn đầu tư trong nước, khi chuyển đổi mục đích sử dụng thì thực hiện việc kê khai, tính thuế trên tờ khai hải quan mới theo hướng dẫn tại Điều 21 Thông tư này”.
- Địa điểm làm thủ tục: Cơ quan hải quan nơi đăng ký Danh mục hàng hóa nhập khẩu miễn thuế (hoặc nơi đăng ký tờ khai nhập khẩu nếu không phải đăng ký danh mục).
- Công văn 15398/CHQ-GSQL (17/04/2026) của Cục Hải quan:
- Người khai hải quan bắt buộc phải khai tờ khai mới khi hàng đã thông quan miễn thuế nhưng sau đó thay đổi mục đích được miễn thuế.
- Chính sách thuế, quản lý áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai mới.
Lưu ý cực kỳ quan trọng: Nếu doanh nghiệp bán lại cho bên mua trước khi hoàn thành thủ tục hải quan mới thì hành vi này không thể hợp thức hóa, sẽ bị ấn định thuế, truy thu tiền chậm nộp và xử lý vi phạm.
- Tham khảo thêm nguyên tắc tương tự tại Công văn 17769/CHQ-NVTHQ (22/06/2026) về thanh lý tài sản vào nội địa.
3. Trình tự thực hiện (tóm tắt)
- Lập văn bản đề nghị thanh lý/CĐMĐSD gửi cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai/mã miễn thuế, nêu rõ: lý do thanh lý, tên hàng, ký mã hiệu, lượng hàng, số tiền thuế đã được miễn tương ứng, số tờ khai nhập khẩu gốc.
- Mở tờ khai hải quan mới theo loại hình nhập khẩu tương ứng (chuyển tiêu thụ nội địa).
- Kê khai, nộp thuế (thuế nhập khẩu + thuế GTGT…) tính trên trị giá, thuế suất, tỷ giá tại thời điểm đăng ký tờ khai mới.
- Sau khi nộp thuế xong → công ty được quyền bán/thanh lý tài sản đó trong nội địa (bao gồm bán làm phế liệu) mà không phải làm thêm thủ tục hải quan.
4. Vài điểm anh cần lưu ý thực tế
- Về thuế: Vì máy móc đã hết khấu hao, trị giá tính thuế khi CĐMĐSD sẽ căn cứ vào trị giá thực tế tại thời điểm đăng ký tờ khai mới (thực tế thường là giá trị phế liệu/thanh lý còn lại) – nên số thuế phải nộp thường không lớn, nhưng thủ tục là bắt buộc, không được bỏ qua.
- Về “bán phế liệu”: Khi đã hoàn tất CĐMĐSD và nộp thuế, việc bán cho cơ sở thu mua phế liệu là giao dịch dân sự trong nước. Tuy nhiên, phế liệu (đặc biệt là sắt thép, lò hơi…) còn chịu quy định quản lý chuyên ngành về môi trường/tài nguyên – anh nên kiểm tra thêm thủ tục môi trường với bên thu mua, đó là vấn đề ngoài hải quan.
- Về hồ sơ cũ (1990-1999): Do thời gian đã rất lâu, hồ sơ tờ khai/mã miễn thuế gốc có thể không còn lưu trên hệ thống. Anh nên liên hệ trực tiếp Chi cục Hải quan nơi trước đây làm thủ tục (hoặc Cục Hải quan tỉnh/thành phố quản lý) để được hướng dẫn cụ thể về hồ sơ thay thế và xác nhận nghĩa vụ thuế, vì mỗi trường hợp cũ có thể được xử lý linh hoạt theo hồ sơ lưu trữ thực tế.
Tóm lại: Công ty anh có thể bán phế liệu các tài sản cố định đã hết khấu hao, nhưng phải làm thủ tục thay đổi mục đích sử dụng / chuyển tiêu thụ nội địa, mở tờ khai mới và nộp thuế theo quy định tại Điều 85 & Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC (CĐ 39/2018, 121/2025) và hướng dẫn tại Công văn 15398/CHQ-GSQL. Tuyệt đối không bán trước khi hoàn tất thủ tục để tránh bị ấn định thuế và xử phạt.
Anh có thể liên hệ trực tiếp Chi cục Hải quan quản lý mã miễn thuế cũ của công ty để được hướng dẫn hồ sơ cụ thể. Nếu cần, mọi người có kinh nghiệm xử lý các case tài sản cố định nhập khẩu miễn thuế cũ thanh lý xin chia sẻ thêm bên dưới nhé!
Chào anh/chị @Nguyen-Dinh-Tuan, em xin hỗ trợ giải đáp vướng mắc của anh/chị dựa trên quy định hiện hành như sau:
1. Nguyên tắc: CÓ THỂ bán, nhưng PHẢI làm thủ tục và NỘP THUẾ
Hàng hóa nhập khẩu theo loại hình đầu tư miễn thuế (tạo tài sản cố định) được miễn thuế với điều kiện phải sử dụng đúng mục đích của dự án đầu tư. Khi doanh nghiệp muốn thanh lý/bán (kể cả bán phế liệu, tức “chuyển tiêu thụ nội địa”), thì bắt buộc phải làm thủ tục “chuyển đổi mục đích sử dụng” và kê khai, nộp thuế đối với số thuế đã được miễn trước đây.
Thuật ngữ chính xác anh/chị cần dùng khi làm việc với Hải quan là “chuyển đổi mục đích sử dụng / chuyển tiêu thụ nội địa”, chứ không gọi là “chuyển loại hình”.
Căn cứ pháp lý:
- Điều 85 khoản 3 Thông tư 38/2015/TT-BTC (đã hợp nhất tại văn bản hợp nhất Thông tư 38/39/121): thanh lý, thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa nhập khẩu miễn thuế tạo tài sản cố định.
- Điều 21 Thông tư 38/2015/TT-BTC: kê khai, tính thuế khi chuyển đổi mục đích sử dụng.
2. Trình tự thủ tục (theo Điều 85 Thông tư 38, đã sửa đổi bởi TT 121/2025/TT-BTC)
a) Nơi làm thủ tục: Cơ quan hải quan nơi đăng ký Danh mục hàng hóa nhập khẩu miễn thuế hoặc nơi đăng ký tờ khai hàng hóa nhập khẩu (trường hợp không phải đăng ký danh mục).
b) Hồ sơ / trình tự:
- Doanh nghiệp có văn bản nêu rõ lý do thanh lý, thay đổi mục đích sử dụng (tên gọi, ký mã hiệu, lượng hàng, số tiền thuế đã được miễn tương ứng, số tờ khai NK…).
- Trường hợp nhượng bán/chuyển tiêu thụ nội địa tại VN: phải kê khai, tính thuế trên tờ khai hải quan mới (theo loại hình nhập khẩu tương ứng). Chính sách thuế, chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu được áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai mới.
- Căn cứ tính thuế: trị giá tính thuế, thuế suất và tỷ giá tại thời điểm đăng ký tờ khai chuyển đổi mục đích sử dụng (theo Điều 21).
- Sau khi chuyển đổi mục đích xong, việc bán/tiêu thụ hàng hóa này tại VN không phải làm thủ tục hải quan nữa.
- Trường hợp tiêu hủy (tháo dỡ, bán sắt vụn): doanh nghiệp chịu trách nhiệm theo quy định của cơ quan quản lý môi trường, nhưng vẫn phải làm thủ tục chuyển đổi mục đích với Hải quan trước đó.
3. Lưu ý cực kỳ quan trọng (theo Công văn 15398/CHQ-GSQL ngày 17/4/2026)
- Nếu tự ý thay đổi mục đích / bán mà không kê khai, nộp thuế, khi bị hải quan phát hiện sẽ bị ấn định thuế, truy thu tiền chậm nộp và xử phạt vi phạm (theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP).
- Trường hợp nhập khẩu hàng tạo tài sản cố định được miễn thuế nhưng bán lại cho bên mua trước khi hoàn thành thủ tục hải quan mới thì hành vi này không thể hợp thức hóa, sẽ bị xử lý vi phạm, ấn định thuế.
Anh/chị tuyệt đối không bán phế liệu trước khi hoàn tất thủ tục chuyển đổi mục đích với Hải quan.
4. Về trường hợp cụ thể của anh/chị (nhập khẩu giai đoạn 1990–1999)
Đây là yếu tố then chốt cần lưu ý:
- Thiết bị đã hết khấu hao, không còn sử dụng. Việc hết khấu hao về mặt kế toán không tự động miễn nghĩa vụ hải quan – nguyên tắc vẫn phải chuyển đổi mục đích và nộp thuế đối với số thuế đã miễn (trừ trường hợp tại thời điểm nhập khẩu, quyết định miễn thuế không gắn điều kiện thời hạn sử dụng).
- Tuy nhiên, do thời gian quá lâu (hơn 25–30 năm), hồ sơ gốc, Danh mục miễn thuế, quyết định miễn thuế có thể không còn trên hệ thống, và thời hiệu xác định thuế/theo quy định cũ cũng có thể không còn áp dụng. Anh/chị cần liên hệ trực tiếp Chi cục Hải quan nơi đã làm thủ tục nhập khẩu / nơi đăng ký dự án đầu tư để:
- Xác minh hồ sơ gốc, số thuế đã được miễn.
- Xác định văn bản pháp luật áp dụng tại thời điểm nhập khẩu (thời kỳ 1990–1999 áp dụng các quy định cũ, khác với Thông tư 38 hiện hành).
- Được hướng dẫn cụ thể (chuyển đổi mục đích / thanh lý / tiêu hủy).
5. Tóm lại
Có thể bán phế liệu, nhưng phải làm thủ tục “chuyển đổi mục đích sử dụng – chuyển tiêu thụ nội địa”, kê khai tờ khai mới và nộp thuế NK + thuế GTGT đối với số đã được miễn (truy thu).
Không được bán trước khi làm thủ tục.- Do hàng nhập từ rất lâu (1990–1999), anh/chị nên làm việc trực tiếp với cơ quan Hải quan nơi đăng ký dự án để được hướng dẫn chính xác theo hồ sơ gốc và quy định tại thời điểm đó.
Anh/chị có thể tham khảo thêm:
Hy vọng hỗ trợ được phần nào cho anh/chị. Nếu anh/chị cung cấp thêm thông tin về Chi cục Hải quan nơi nhập khẩu và loại hình cụ thể (A41 hay mã đầu tư miễn thuế nào), mọi người sẽ tư vấn sát hơn.