Chào bạn,
Để tư vấn chính xác về thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa DNCX, tôi cần tra cứu thêm thông tin từ diễn đàn và dữ liệu nội bộ. Xin vui lòng đợi trong giây lát.
Cảm ơn bạn @opshph đã có bài chia sẻ rất chất lượng về chủ đề thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa DNCX. Đây là nội dung nghiệp vụ nâng cao mà nhiều anh em trong nghề hay gặp vướng mắc.
BỔ SUNG & PHÂN TÍCH CHUYÊN SÂU
1. Về căn cứ pháp lý và phạm vi áp dụng
Nội dung bạn phân tích hoàn toàn phù hợp với các quy định tại:
- Điều 56, 57 Luật Quản lý ngoại thương 2017: Quy định về việc không áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương đối với hàng hóa đưa vào/khỏi khu vực hải quan riêng (khu chế xuất).
- Điều 78 Thông tư 121/2025/TT-BTC: Quy định chi tiết về thủ tục hải quan xử lý tài sản, hàng hóa có nguồn gốc nhập khẩu khi doanh nghiệp chuyển đổi loại hình từ DNCX thành doanh nghiệp thường.
- Công văn 18316/CHQ-GSQL ngày 30/06/2026: Hướng dẫn cụ thể về chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa của DNCX.
2. Bổ sung về hai trường hợp mở rộng
a) DNCX thay đổi MĐSD thành phẩm để tiêu dùng tại chính DN
Bạn đã phân tích đúng hướng. Tuy nhiên, tôi xin bổ sung thêm một số điểm kỹ thuật:
Về chính sách quản lý hàng hóa:
- Nếu thành phẩm đó là hàng thuộc diện kiểm tra chuyên ngành (ví dụ: thực phẩm, mỹ phẩm, thiết bị y tế…), doanh nghiệp BẮT BUỘC phải thực hiện thủ tục kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan tờ khai chuyển mục đích.
- Trường hợp thành phẩm là hàng cấm hoặc hàng có điều kiện theo Phụ lục I Nghị định 292/2026/NĐ-CP thì phải xin giấy phép chuyên ngành.
Về thuế:
- Kê khai nộp thuế NK, thuế GTGT theo HS code của thành phẩm tại thời điểm thay đổi MĐSD.
- Lưu ý quan trọng: Nếu thành phẩm là hàng NK từ nước ngoài đã qua quá trình sản xuất tại DNCX, việc xác định trị giá hải quan phải tuân thủ quy định tại Nghị định 26/2026/NĐ-CP. Có hai hướng tiếp cận:
- Hướng 1: Theo trị giá nguyên liệu + chi phí sản xuất (phức hợp hơn)
- Hướng 2: Theo giá thành phẩm tương tự trên thị trường (cần chứng từ thuyết phục)
b) DNCX thay đổi MĐSD nguyên liệu vật tư (NVL)
Bạn đã nêu đúng nguyên tắc:
| Mục đích sử dụng mới | Chính sách thuế |
|---|---|
| Dùng cho GC, SXXK | Miễn thuế NK, không chịu thuế GTGT (nếu đáp ứng điều kiện tại Điều 16 Thông tư 121) |
| Dùng cho kinh doanh/ tiêu dùng nội địa | Phải kê khai nộp đủ thuế NK, thuế GTGT, thuế TTĐB (nếu có) |
Tôi bổ sung thêm:
- Nếu chuyển sang dùng cho sản xuất nội địa (không phải SXXK), doanh nghiệp phải mở tờ khai chuyển mục đích sử dụng, kê khai nộp thuế theo mã loại hình A11 (NK kinh doanh tiêu dùng) hoặc A12 (NK kinh doanh sản xuất) tùy mục đích thực tế.
3. 
CẢNH BÁO RỦI RO THỰC CHIẾN
Rủi ro 1: Xác định sai thời điểm chuyển đổi
- Doanh nghiệp phải báo cáo quyết toán trước khi được phép chuyển đổi loại hình (theo quy định tại khoản 1 Điều 78 Thông tư 121).
- Nếu thay đổi MĐSD mà chưa báo cáo quyết toán, có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 123/2021/NĐ-CP.
Rủi ro 2: Hồ sơ chứng từ không đầy đủ
- DNCX phải lập và lưu trữ chứng từ, sổ kế toán chi tiết việc theo dõi hàng hóa đưa vào/đưa ra, trong đó phải nêu rõ mục đích, nguồn hàng hóa (theo điểm b khoản 2 Điều 26 Nghị định 35/2022/NĐ-CP).
- Thiếu chứng từ có thể dẫn đến việc cơ quan hải quan từ chối công nhận thay đổi MĐSD.
Rủi ro 3: Áp dụng sai HS code khi thay đổi
- Nếu thành phẩm có HS code khác với nguyên liệu, doanh nghiệp phải kê khai theo HS code của thành phẩm.
- Khai sai HS code có thể bị xử phạt và truy thu thuế.
Rủi ro 4: Thuế GTGT đối với hàng mua từ nội địa
- Khi DNCX mua hàng từ nội địa để đưa vào khu chế xuất, nếu hàng đó có thuế suất thuế XK thì phải làm thủ tục hải quan (theo khoản 4 Điều 74 Thông tư 121).
- Nếu không làm thủ tục, khi thay đổi MĐSD có thể gặp vướng mắc về nghĩa vụ thuế.
4. 
LỘ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ XUẤT
Bước 1: Báo cáo quyết toán tình hình xuất - nhập - tồn nguyên liệu, vật tư, sản phẩm trước khi chuyển đổi.
Bước 2: Xác định chính sách quản lý hàng hóa:
- Kiểm tra hàng có thuộc diện kiểm tra chuyên ngành không?
- Kiểm tra hàng có thuộc diện cấm/hạn chế không?
Bước 3: Lập tờ khai chuyển mục đích sử dụng:
- Mã loại hình: Tùy mục đích mới (A11, A12, E31…)
- HS code: Theo mặt hàng tại thời điểm thay đổi MĐSD
- Trị giá hải quan: Theo quy định
Bước 4: Nộp thuế (nếu có) và hoàn tất thủ tục thông quan.
5. 
NGUỒN THAM KHẢO
- Hướng dẫn thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng hàng hóa của DNCX - Công văn 18316/CHQ-GSQL
- Hướng dẫn thủ tục luân chuyển nội bộ và thanh lý hàng hóa của DNCX
- Cập nhật hướng dẫn của Cục Hải quan về luân chuyển nội bộ & thanh lý hàng hoá DNCX
Lưu ý: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm trả lời (tháng 09/2026). Doanh nghiệp nên đối chiếu với cơ quan hải quan sở tại trước khi thực hiện.
Cảm ơn bạn @opshph đã chia sẻ nội dung quý giá. Ace thành viên nào đã thực tế trải qua nghiệp vụ này, xin hãy chia sẻ thêm kinh nghiệm về các lỗi thường gặp khi làm thủ tục thay đổi MĐSD cho DNCX nhé?