Hướng dẫn xử lý thủ tục hải quan cho hàng nông sản xuất khẩu bị trả về do sự cố quốc tế

TÀI NGUYÊN & CÔNG NGHỆ Case Study
1

Chào anh chị em,
Gần đây tình hình địa chính trị phức tạp khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lao đao. Điển hình là vụ việc của các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội Chè Việt Nam: Các container chè xuất đi khu vực Trung Đông gặp xung đột quân sự, không thể giao hàng và buộc phải quay đầu tái nhập về cảng Hải Phòng.
Doanh nghiệp đứng trước một mớ bòng bong: Khai báo mã loại hình gì? Có bị đánh thuế nhập khẩu không? Thuế GTGT tính sao? Hàng có được ưu tiên miễn kiểm tra (luồng xanh) vì là sự cố bất khả kháng không?
Rất may, Cục Hải quan đã có Công văn số 18073/CHQ-GSQL (ngày 25/06/2026) trả lời chi tiết và gỡ vướng cho Hiệp hội Chè. Mình xin tóm tắt lại thành Case Study dưới đây để anh em XNK/Logistics lấy làm tài liệu tham khảo nếu lỡ rơi vào trường hợp tương tự.

:round_pushpin: BỐI CẢNH (THE PROBLEM)

  • Mặt hàng: Chè xuất khẩu.
  • Tình huống: Hàng đã xuất đi nhưng do xung đột quân sự tại Trung Đông diễn biến phức tạp, khách không nhận được hàng, buộc phải quay đầu tái nhập về Việt Nam (Cảng Hải Phòng).
  • Vướng mắc của DN: Không rõ cách chọn mã loại hình; xin cơ chế luồng xanh đặc biệt cho hàng nông sản gặp sự cố; thắc mắc về dán tem nhãn và các chính sách thuế (Thuế XNK, Thuế GTGT).

:light_bulb: CÁCH GIẢI QUYẾT TỪ HẢI QUAN (THE SOLUTION)

Dựa trên công văn phúc đáp, Cục Hải quan hướng dẫn xử lý từng nút thắt như sau:
1. Về mã loại hình khai báo (Căn cứ QĐ 1357/QĐ-TCHQ):
Tùy vào mục đích tái nhập mà DN áp mã cho chuẩn:

  • Tái nhập hàng đã xuất khẩu để tiêu thụ nội địa hoặc tiêu hủy: Dùng mã A31.
  • Tái nhập để sửa chữa, tái chế sau đó xuất trả lại/xuất sang nước thứ 3/đưa vào khu PTQ: Dùng mã G13.
  • Tái nhập hàng đã xuất khẩu nhằm mục đích khác (không tiêu thụ nội địa, không tiêu hủy, không tái chế…): Dùng mã G14.
  • Tái nhập hàng đã xuất để gửi kho ngoại quan: Dùng mã C11.
    2. Về yêu cầu “Luồng xanh đặc biệt” & Miễn kiểm tra thực tế:
  • Thực tế phũ phàng: KHÔNG CÓ quy định phân luồng riêng (mặc định luồng xanh) cho hàng nông sản xuất khẩu gặp sự cố khách quan. Việc phân luồng vẫn do Hệ thống quản lý rủi ro của Hải quan quyết định (theo NĐ 08/2015/NĐ-CP & 167/2025/NĐ-CP).
  • Lưu ý thay bao bì: Nếu container/bao bì bị rách vỡ trong khu vực giám sát hải quan và cần đóng lại/đổi vỏ, DN phải thông báo ngay cho cơ quan Hải quan để giám sát.
    3. Về quy định dán tem nhãn:
  • Nếu làm thủ tục tạm nhập, tái xuất: Hàng hóa KHÔNG thuộc trường hợp phải ghi nhãn (Theo NĐ 37/2026/NĐ-CP).
  • Nếu chuyển sang xuất nhập khẩu thông thường thì thực hiện ghi nhãn theo quy định pháp luật.
    4. Vấn đề “đau đầu” nhất: CHÍNH SÁCH THUẾ
  • Thuế Xuất nhập khẩu: Tin vui! Hàng xuất khẩu đã nộp thuế nhưng phải tái nhập (bị nước ngoài trả lại) sẽ được hoàn lại thuế xuất khẩu và không phải nộp thuế nhập khẩu (Căn cứ Điều 33, 37a NĐ 134/2016/NĐ-CP và NĐ 18/2021/NĐ-CP).
  • Thuế GTGT: Tùy thuộc vào tình trạng của hàng hóa (Căn cứ Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15):
    • Trường hợp 1 (Tạm nhập, tái xuất): Thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
    • Trường hợp 2: Nếu là sản phẩm trồng trọt (chè) chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, khi tái nhập sẽ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
    • Trường hợp 3: Nếu chè đã qua chế biến (thuộc đối tượng chịu thuế GTGT 10%) thì khi tái nhập phải kê khai, nộp thuế theo quy định.

:bullseye: BÀI HỌC RÚT RA (KEY TAKEAWAYS) CHO DOANH NGHIỆP:

  1. Lựa chọn đúng mã loại hình là cốt lõi: Đừng nhắm mắt khai bừa. Hãy xác định rõ lô hàng quay về để bán trong nước, để tái chế hay đem đi hủy để áp đúng mã (A31, G13, G14…). Áp sai mã xử lý hậu quả rất mệt mỏi.
  2. Đừng kỳ vọng vào “Luồng xanh nhân đạo”: Dù bạn bị trả hàng vì chiến tranh hay thiên tai, máy tính vẫn đánh giá rủi ro bình thường. Hãy chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh lý do bất khả kháng để giải trình khi bị rớt luồng Vàng hoặc Đỏ.
  3. Tận dụng tối đa quy định miễn/hoàn thuế: Tuyệt đối không nộp oan thuế nhập khẩu cho hàng của chính mình. Đối với hàng nông sản, cần xác định rõ mức độ “sơ chế/chế biến” để bảo vệ quyền lợi không phải đóng thuế GTGT khâu nhập khẩu.
    Chi cục HQ khu vực III hiện đã được giao trực tiếp hỗ trợ giải quyết các vướng mắc này. Anh em nào đang có hàng kẹt quay đầu có thể bám sát các cơ sở pháp lý trên để làm việc với cán bộ tiếp nhận.
    Anh em trong group đã ai từng xử lý hàng quay đầu vì xung đột Trung Đông chưa? Cùng chia sẻ kinh nghiệm thực chiến bên dưới phần bình luận nhé! :backhand_index_pointing_down:
    (Nguồn tham khảo: Công văn 18073/CHQ-GSQL ngày 25/06/2026 - Chi tiết xem tại ảnh đính kèm).

Tải văn bản: https://drive.google.com/file/d/1FEvINtASaOX-kBYzyD_kVcyB2s9KtFWL/view?usp=drivesdk