Chào bạn, tôi sẽ tìm hiểu thông tin về trường hợp của bạn và các quy định liên quan đến việc xử lý phế liệu, báo cáo quyết toán cho DNCX.
Chào bạn @opshph,
Đây là câu hỏi rất thực tế về nghiệp vụ đặc thù của DNCX khi chưa có CSSX. Tôi đã tham khảo các văn bản pháp lý và case study liên quan để tư vấn như sau:
1. Mã loại hình nhập nguyên liệu: Nên chọn A11 hay A12?
Khuyến nghị: Nên mở theo loại hình A12 (Nhập kinh doanh sản xuất)
Cơ sở phân tích:
- A11 (Nhập kinh doanh tiêu dùng): Áp dụng cho DN nhập khẩu để bán trực tiếp ra thị trường nội địa hoặc tiêu dùng nội bộ không qua sản xuất.
- A12 (Nhập kinh doanh sản xuất): Áp dụng cho DN nhập nguyên liệu, máy móc để trực tiếp đưa vào sản xuất trong nước.
Trong trường hợp của bạn: DNCX nhập nguyên liệu để chạy thử máy móc (quy trình sản xuất), sản phẩm ra đời từ quá trình sản xuất → Bản chất hoạt động là sản xuất, do đó mã A12 phù hợp hơn.
Lưu ý quan trọng:
- Cả hai loại hình đều phải nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT theo quy định.
- Hệ thống VNACCS không cho phép sửa loại hình sau khi đăng ký → Khai sai phải hủy tờ khai, rất phiền phức.
2. Xử lý phế liệu và sản phẩm chạy thử: Báo phế loại hình nào?
Theo Khoản 5 Điều 75 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC) và Công văn 5288/CT-CS (ngày 28/07/2026):
Phương án xử lý:
Bước 1: DNCX mở tờ khai xuất khẩu tại chỗ
- Loại hình: E42 (Xuất sản phẩm của DNCX) hoặc B13 (Xuất hàng đã nhập khẩu) - tùy thuộc vào việc hàng được coi là sản phẩm hay nguyên liệu thừa.
- Khai báo là “phế liệu/sản phẩm chạy thử bán vào nội địa”.
- Trị giá xuất: Theo giá bán thực tế hoặc giá trị còn lại.
Bước 2: Doanh nghiệp nội địa (hoặc DNCX tự đứng tên) mở tờ khai nhập khẩu tại chỗ
- Loại hình: A12 (Nhập kinh doanh sản xuất) hoặc A11 (tùy mục đích sử dụng).
- Nộp thuế nhập khẩu, thuế GTGT theo quy định.
Lưu ý đặc thù:
- Nếu sản phẩm chạy thử có sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ nước ngoài → Khi bán vào nội địa PHẢI nộp thuế nhập khẩu cho phần nguyên liệu ngoại đó (tham khảo Công văn 1653/CHQ-NVTHQ - Case study LG Electronics).
- Nếu sản phẩm 100% từ nguyên liệu nội địa → Có thể được miễn thuế nhập khẩu.
3. Báo cáo quyết toán: Số liệu kê khai ra sao?
Theo Nghị định 18/2021/NĐ-CP và Thông tư 38/2015/TT-BTC:
Nội dung báo cáo quyết toán:
| Chỉ tiêu | Nội dung kê khai |
|---|---|
| Nguyên liệu nhập khẩu (A12) | Tổng lượng nhập, trị giá, thuế đã nộp |
| Sản phẩm sản xuất thử | Lượng sản phẩm, định mức tiêu hao nguyên liệu |
| Phế liệu/Sản phẩm bán nội địa | Lượng xuất (E42/B13), trị giá, thuế đã nộp |
| Nguyên liệu tồn kho | Lượng còn lại trong kho, giá trị |
Trách nhiệm:
- DNCX phải quản lý định mức (BOM) chính xác cho từng mã sản phẩm.
- Hạch toán riêng biệt: Nguyên liệu nhập khẩu - Sản phẩm xuất khẩu - Phế liệu bán nội địa.
- Lưu trữ đầy đủ chứng từ: Hóa đơn, tờ khai, biên bản kiểm kê, biên bản tiêu hủy (nếu có).
Cảnh báo rủi ro (Risk Alert)
-
Không được tự ý tiêu hủy phế liệu nếu không thông báo và chịu sự giám sát của Hải quan (theo Điều 75 TT 38).
-
Tránh kê khai sai định mức: Nếu định mức không hợp lý, Hải quan có thể ấn định lại và truy thu thuế trong kiểm tra sau thông quan.
-
Chứng từ phải đầy đủ: Hóa đơn mua bán nội địa, tờ khai XNK tại chỗ, biên bản kiểm kho phải khớp với số liệu trên sổ sách kế toán.
Lộ trình thực hiện đề xuất:
- Nhập nguyên liệu: Mở tờ khai A12 → Nộp thuế NK, GTGT.
- Sản xuất thử: Theo dõi định mức, ghi nhận phế liệu/sản phẩm.
- Xử lý phế liệu:
- Nếu bán nội địa: Mở tờ khai E42 (DNCX xuất) + A12 (đối tác nhập).
- Nếu tiêu hủy: Thông báo Hải quan → Giám sát tiêu hủy → Hạch toán giảm kho.
- Báo cáo quyết toán: Theo kỳ (tháng/quý/năm) tại Chi cục Hải quan quản lý.
Nguồn tham khảo:
- FAQ Thủ tục Hải quan DNCX
- Case study LG Electronics về thuế NK từ Khu phi thuế quan
- Chính sách thuế GTGT khi DNCX bán phế liệu
- Thông tư 38/2015/TT-BTC, Nghị định 35/2022/NĐ-CP, Nghị định 18/2021/NĐ-CP.
Disclaimer: Lưu ý: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm trả lời. Doanh nghiệp nên đối chiếu với cơ quan hải quan sở tại trước khi thực hiện.
Bạn có cần giải thích thêm về cách tính thuế nhập khẩu cho phần nguyên liệu ngoại trong sản phẩm bán nội địa không? Hoặc cần hỗ trợ về quy trình báo cáo quyết toán cụ thể?