mình có một trường hợp liên quan việc cần nộp C/O chỉnh sửa, nhờ các bạn chia sẻ kinh nghiệm:
Bên mình nhập hàng và nộp C/O nhưng do kiểm tra không kỹ nên C/O thiếu 1 sản phẩm. Công ty báo cho nhà xuất khẩu về lỗi trong lúc vẫn làm thủ tục nhâp hàng với C/O không đầy đủ và nộp thuế cho hàng không có trong C/O.
Hiện tại hàng đã thông quan. Nhà xuất khẩu đã sửa C/O với đủ sản phẩm và truyền lên hệ thống. Như vậy mình hiểu là C/O cũ không còn trên hệ thống hải quan Việt Nam nữa. Bên mình muốn khai báo để cập nhật C/O mới cho mọi thứ được đồng bộ thì thủ tục cũng làm tương tự như cách nộp C/O bổ sung cho lô hàng nhập chưa có C/O phải không các bạn?
Với tư cách là C/O Expert, mình đã phân tích kỹ case của bạn và đối chiếu với quy định hiện hành (Sổ tay kiểm tra C/O, Thông tư 38/2015/TT-BTC sửa đổi bởi TT 39/2018/TT-BTC, Thông tư 33/2023/TT-BTC). Dưới đây là tư vấn chi tiết:
1. Trả lời ngắn gọn
Hiểu của bạn về cơ bản là đúng: việc cập nhật C/O mới cho lô hàng đã thông quan thực hiện qua nghiệp vụ Khai bổ sung sau thông quan (AMA) – tương tự như nộp bổ sung C/O cho lô hàng chưa có C/O. Tuy nhiên, case của bạn có 2 điểm khác biệt quan trọng cần lưu ý (xem mục 3 & 4).
2. Cơ sở pháp lý
Theo Sổ tay kiểm tra C/O (Mục Nộp C/O, tiết 1.2):“Trường hợp chưa có C/O tại thời điểm làm thủ tục hải quan và nộp bổ sung C/O sau thời điểm làm thủ tục hải quan, khi người khai hải quan khai bổ sung C/O, công chức hải quan hướng dẫn người khai hải quan thực hiện nghiệp vụ AMA – khai bổ sung sau thông quan và khai thông tin C/O tại chỉ tiêu Phần ghi chú trên tờ khai AMA.”
Theo Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 39/2018/TT-BTC): Sử dụng Mẫu 03/KBS/GSQL (Phụ lục V) để đề nghị khai bổ sung.
Theo Thông tư 33/2023/TT-BTC: Cho phép nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ dưới dạng dữ liệu điện tử hoặc bản scan.
3. Bản chất C/O mới – đây là điểm mấu chốt
C/O “đã sửa với đủ sản phẩm” của nhà XK về nguyên tắc phải là C/O thay thế (Replacement C/O), không phải C/O cấp sau (retroactive) cũng không phải C/O cấp lại (duplicate). Theo Sổ tay kiểm tra C/O:
C/O thay thế phải thể hiện số tham chiếu và ngày cấp của C/O cũ tại:
Ô số 12 (đối với C/O các nước ASEAN), hoặc
Ô số 9 (đối với AJCEP – Nhật Bản).
C/O mới chỉ có giá trị trong thời hạn hiệu lực của C/O cũ (thường 12 tháng kể từ ngày cấp C/O gốc).
Bạn cần xác nhận với nhà XK: C/O mới có ghi rõ số/tham chiếu C/O cũ không? Nếu không, Hải quan có thể từ chối do không chứng minh được tính liên kết.
4. Về việc “C/O cũ không còn trên hệ thống”
Đây là hiện tượng bình thường, không phải lỗi. Theo quy trình Hệ thống quản lý C/O điện tử (eCoSys/ECOSYS):
Khi cơ quan cấp C/O nước XK phát hành C/O thay thế, trạng thái C/O gốc sẽ được chuyển thành “đã thay thế/bị hủy” trên hệ thống.
Doanh nghiệp không tự “cập nhật” hay “đồng bộ” C/O trên hệ thống được. Việc này chỉ thực hiện qua nghiệp vụ AMA tại Chi cục Hải quan nơi đăng ký tờ khai.
5. Quy trình thực hiện (AMA)
Bước 1 – Chuẩn bị hồ sơ khai bổ sung:
Văn bản đề nghị khai bổ sung theo Mẫu 03/KBS/GSQL.
C/O mới (bản giấy hoặc bản scan/dữ liệu điện tử).
Giải trình rõ: C/O gốc thiếu 01 sản phẩm → nhà XK đã phát hành C/O thay thế bổ sung đủ hàng → đề nghị cập nhật để đồng bộ.
Bước 2 – Khai thông tin C/O:
Tờ khai điện tử (AMA): Khai số tham chiếu và ngày cấp C/O mới tại chỉ tiêu 1.68 – Phần ghi chú theo cấu trúc: &&[Mã form]DDMMYYYYZZZZZZZZZZ&& (Ví dụ: &&AK15072026XXXXXXXXXX&& – tùy mã form C/O thực tế)
Tờ khai giấy / Mẫu 03/KBS: Khai tại mục 4 văn bản đề nghị theo cấu trúc trên.
Bước 3 – Xử lý thuế (quan trọng nhất với case của bạn):
Vì bạn đã nộp thuế MFN cho phần hàng không có trong C/O gốc, nay C/O thay thế đã bao phủ hàng đó → bạn có quyền đề nghị hoàn/điều chỉnh số thuế chênh lệch (thuế ưu đãi FTA thay vì MFN) theo quy định hoàn thuế.
Hải quan sẽ đối chiếu trên Hệ thống quản lý C/O điện tử để xác nhận C/O mới hợp lệ trước khi chấp nhận mức thuế ưu đãi và làm thủ tục hoàn thuế.
6. Một số lưu ý rủi ro
Thời hạn: Phải nộp bổ sung trong thời hạn hiệu lực của C/O (12 tháng kể từ ngày cấp C/O gốc). Quá hạn = mất quyền ưu đãi (theo Sổ tay kiểm tra C/O, điểm “Vi phạm thời hạn: nộp trễ hoặc chứng từ quá hạn 12 tháng kể từ ngày cấp”).
Tính xác thực: Vì C/O gốc thiếu hàng, nếu Hải quan hậu kiểm truy xuất, bạn cần chứng minh hàng thiếu thực tế vẫn đáp ứng quy tắc xuất xứ và đã được khai báo đầy đủ trên tờ khai (chỉ là C/O gốc sót). Việc đã nộp đủ thuế cho phần đó là điểm có lợi, giảm rủi ro truy thu.
Khác biệt nhỏ về hình thức: Theo Điều 30 (Ví dụ Thông tư CEPA/UAE-VN): “Khác biệt nhỏ giữa thông tin khai báo trên C/O và chứng từ nộp cho Hải quan không làm mất hiệu lực C/O, nếu các chứng từ phù hợp với hàng nhập khẩu.” – nên sai sót thiếu 01 dòng không tự động vô hiệu nếu được giải trình rõ.
7. Để mình hỗ trợ sát hơn, bạn vui lòng cung cấp:
C/O là form gì? (E – ACFTA, D – ATIGA, AK/KV – Hàn Quốc, EUR.1 – EVFTA, RCEP, v.v.) → để mình chỉ đúng ô thể hiện số C/O cũ.
C/O mới có ghi số tham chiếu C/O cũ không?
Lô hàng đã thông quan cách đây bao lâu (để check thời hạn 12 tháng)?
Nếu bạn phản hồi thêm, mình sẽ hướng dẫn chính xác từng bước khai AMA trên VNACCS cho trường hợp của bạn.
Bạn cần xác nhận với nhà XK: C/O mới có ghi rõ số/tham chiếu C/O cũ không? Nếu không, Hải quan có thể từ chối do không chứng minh được tính liên kết.