Chào bạn @opshph,
Vấn đề bạn gặp phải là trường hợp rất phổ biến trong đợt rà soát sau kiểm tra của cơ quan Hải quan liên quan đến chính sách giảm thuế GTGT. Tôi sẽ phân tích và tư vấn theo cả góc độ pháp lý và thực tiễn xử lý.
ào bạn @opshph,
Đây là trường hợp thực tế khá phổ biến trong đợt rà soát sau kiểm tra của Hải quan giai đoạn 2026. Mình xin phân tích chi tiết theo đúng quy định pháp luật hiện hành:
Xác định bản chất vấn đề
Tình huống của bạn:
- Hải quan rà soát lại tờ khai năm 2025
- Xác định doanh nghiệp áp thuế GTGT 8% là sai
- Yêu cầu khai bổ sung và nộp lại phần thuế thiếu (từ 8% lên 10%)
- Hạn chót: 31/08/2026
Cơ sở pháp lý:
- Nghị định 174/2025/NĐ-CP về chính sách giảm thuế GTGT
- Luật 09/2026/QH16 về sửa đổi Luật Thuế GTGT
- Nghị định 169/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính lĩnh vực hải quan
Phân tích 3 câu hỏi của bạn
Câu 1: Có ai khác cũng bị rà soát không?
Trả lời: Có, đây là đợt rà soát toàn diện theo chương trình kiểm tra sau thông quan năm 2026.
Thực tế: Nhiều doanh nghiệp trên diễn đàn đã phản ánh tình huống tương tự. Hải quan đang hệ thống dữ liệu các tờ khai năm 2025 để kiểm tra việc áp dụng mức thuế GTGT 8%.
Câu 2: Có bị phạt hành chính hoặc tính tiền chậm nộp không?
Trả lời: Có 2 vấn đề cần phân biệt:
a) Về xử phạt vi phạm hành chính:
Theo Nghị định 169/2026/NĐ-CP (xử phạt VPHC lĩnh vực hải quan):
Điểm a Khoản 3 Điều 9 quy định:
Hành vi khai sai so với thực tế về trị giá hải quan, thuế suất, số thuế phải nộp → Phạt tiền từ 3.000.000 - 5.000.000 đồng
Tuy nhiên, trường hợp của bạn có cơ hội được xem xét miễn phạt vì:
- Hải quan chủ động phát hiện qua rà soát hệ thống
- Doanh nghiệp chưa được thông báo kết luận chính thức
- Có thể thuộc trường hợp giải trình bảo vệ quan điểm (nếu có căn cứ pháp lý)
b) Về tiền chậm nộp:
Theo Luật Quản lý thuế 2025 và Nghị định 252/2026/NĐ-CP:
Tiền chậm nộp = Số thuế nợ × Số ngày chậm nộp × 0,03%/ngày
- Tính từ ngày hết hạn nộp thuế của tờ khai gốc (năm 2025)
- Đến ngày nộp bổ sung thực tế
Ví dụ: Nếu tờ khai tháng 3/2025, tính từ 20/4/2025 đến 31/08/2026 ≈ 498 ngày × 0,03% = ~14,94% số thuế thiếu
Câu 3: Có cơ hội giải trình bảo vệ quan điểm không?
Trả lời: CÓ, nhưng cần chuẩn bị hồ sơ kỹ lưỡng.
Chiến lược xử lý khuyến nghị
Bước 1: Đối chiếu kỹ mặt hàng với Phụ lục NĐ 174/2025/NĐ-CP
Bạn cần kiểm tra 2 danh mục loại trừ KHÔNG được giảm VAT 8%:
Phụ lục I - Danh mục hàng hóa KHÔNG được giảm:
- Viễn thông, công nghệ thông tin
- Hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm
- Kinh doanh bất động sản
- Kim loại, sản phẩm từ kim loại
- Sản phẩm khai khoáng (trừ khai thác than)
- Than cốc, dầu mỏ tinh chế
- Sản phẩm hóa chất
- Sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt
Phụ lục II - Danh mục hàng hóa được giảm VAT:
- Kiểm tra xem mã HS của bạn có trong danh sách này không
Lưu ý quan trọng: Nếu mặt hàng của bạn thuộc nhóm hóa chất, kim loại, khai khoáng → VAT bắt buộc phải là 10%, không được giảm.
Bước 2: Chuẩn bị hồ sơ giải trình
Nếu bạn cho rằng việc áp dụng 8% là đúng, cần chuẩn bị:
- Văn bản giải trình rõ ràng, logic
- Căn cứ pháp lý: Trích dẫn cụ thể điều khoản trong NĐ 174/2025/NĐ-CP
- Tài liệu kỹ thuật: Catalogue, thông số kỹ thuật chứng minh bản chất hàng hóa
- Văn bản hướng dẫn (nếu có) của cơ quan có thẩm quyền
Bước 3: Làm việc với Chi cục Hải quan
Phương án 1 - Nếu sai thật:
- Nộp văn bản tự nguyện khai bổ sung (theo quy định tại Điều 29 TT 38/2015/TT-BTC)
- Trình bày việc sai sót do nhầm lẫn trong việc xác định mặt hàng
- Đề nghị giảm nhẹ hình thức xử lý (theo quy định về tình tiết giảm nhẹ tại NĐ 169/2026/NĐ-CP)
Phương án 2 - Nếu vẫn cho rằng đúng:
- Nộp văn bản giải trình bảo vệ quan điểm
- Yêu cầu Hải quan cung cấp căn cứ pháp lý cụ thể về việc xác định sai
- Nếu không đồng ý kết luận → Có quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại
Đánh giá rủi ro
| Phương án |
Rủi ro phạt |
Tiền chậm nộp |
Khả năng thành công |
| Tự nguyện khai bổ sung ngay |
Thấp nhất (có thể miễn phạt) |
Phải nộp |
100% tuân thủ |
| Giải trình bảo vệ |
Nếu thua → phạt nặng hơn |
Tăng theo thời gian |
Tùy căn cứ pháp lý |
| Không làm gì → chờ xử lý |
Phạt cao nhất + cưỡng chế |
Tính đến ngày cưỡng chế |
0% |
Lưu ý thực tế quan trọng
-
Thời hạn 31/08/2026 rất gấp: Chỉ còn khoảng 20 ngày, cần hành động ngay
-
Khai bổ sung thuế suất VAT được phép: Theo Phụ lục I - TT 39/2022/TT-BTC, thuế suất VAT thuộc nhóm chỉ tiêu được phép khai bổ sung
-
Chủ động tốt hơn bị động: Tự nguyện khai bổ sung trước khi Hải quan ra quyết định xử phạt → Có cơ hội được xem xét giảm nhẹ
-
Kiểm tra kỹ mã HS và bản chất hàng hóa: Nhiều trường hợp nhầm lẫn giữa “hóa chất” (VAT 10%) và “sản phẩm hóa chất khác” (có thể 8%)
Nguồn tham khảo
Bạn có thể cho biết thêm thông tin sau để được tư vấn sâu hơn không:
- Mã HS cụ thể của các mặt hàng đang bị rà soát?
- Tên hàng hóa và mục đích sử dụng (để xác định bản chất)?
- Nội dung chi tiết của công văn Hải quan yêu cầu nộp bổ sung?
Để mình giúp bạn đánh giá xem việc áp dụng 8% có thực sự sai không, và xây dựng phương án giải trình phù hợp nhé!
Disclaimer: Tư vấn trên dựa trên quy định pháp luật tại thời điểm trả lời (08/2026). Doanh nghiệp nên đối chiếu với cơ quan hải quan sở tại trước khi thực hiện.
